มาบตาพุด…ยิ่งกว่าสำลักมลพิษ (ตอน ๑)

การนำก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยขึ้นมาใช้ประโยชน์เป็นครั้งแรกเมื่อปี ๒๕๒๔
ไม่เพียงนำพาประเทศไทยเข้าสู่ “ความโชติช่วงชัชวาล” ตามคำกล่าวของท่านผู้นำ
แต่ยังหมายถึงการผลักดันพื้นที่ชายฝั่งทะเลของตำบลมาบตาพุด ในอำเภอเมือง จังหวัดระยอง
ขึ้นมารองรับอุตสาหกรรมต่อเนื่องจากก๊าซธรรมชาติได้เป็นผลสำเร็จ
ตามนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจภาคตะวันออก

จากจุดเริ่มต้นของเมืองชายทะเล
บรรดาอุตสาหกรรมปิโตรเคมี พลาสติก ปุ๋ยเคมี เหล็ก และน้ำมัน ที่ผุดขึ้นเป็นดอกเห็ด
ทำให้มาบตาพุดกลายเป็นที่รู้จักของคนไทยในฐานะเขตอุตสาหกรรมยักษ์ใหญ่
ซึ่งสร้างรายได้มหาศาลให้ประเทศไทย
พร้อมๆ กับพ่นมลพิษที่ส่งผลกระทบอย่างแสนสาหัสต่อชุมชนโดยรอบ

ในปี ๒๕๔๐ ความรุนแรงของมลพิษมาบตาพุดปะทุขึ้นเป็นข่าวใหญ่
เมื่อครูและนักเรียนโรงเรียนมาบตาพุดพันพิทยาคารไม่สามารถทนต่อกลิ่นเหม็น
ที่ลอยมาจากนิคมอุตสาหกรรมได้
หลายคนล้มป่วยถึงขั้นต้องเข้ารับการรักษาพยาบาลฉุกเฉิน
สุดท้ายโรงเรียนต้องเป็นฝ่ายย้ายออกจากพื้นที่เพื่อหนีมลพิษ

หลังจากนั้นความสนใจของสังคมที่มีต่อสภาพมลพิษในมาบตาพุด
และการแก้ไขปัญหาของรัฐบาลก็จางหายไป
…ตามระยะห่างที่เพิ่มขึ้น ระหว่างโรงเรียนกับแหล่งกำเนิดมลพิษ…

๑๐ ปีผ่านไป นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดกลับมายึดพื้นที่ข่าวทางหน้าหนังสือพิมพ์อีกครั้ง
ตั้งแต่ต้นปี ๒๕๕๐ ด้วยประเด็นเดิมคือ “มลพิษ” – - ทว่ารุนแรงหนักหน่วงยิ่งกว่าเดิม
“มลพิษ” อันเป็นผลพวงจากยุทธศาสตร์การพัฒนาอุตสาหกรรมปิโตรเคมีระยะที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๔๗-๒๕๖๑) ของรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร

วันนี้ศักยภาพการรองรับมลพิษทางอากาศใกล้ถึงขีดสุดเต็มที
น้ำทิ้งที่ปล่อยจากนิคมอุตสาหกรรมละแวกนั้นก็เกินค่ามาตรฐาน
อีกทั้งคุณภาพชีวิตของชาวบ้านเลวร้ายลงเรื่อยๆ
กระทั่งพบว่า อัตราการป่วยด้วยโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวของชาวเมืองระยองสูงกว่าคนในอำเภออื่น

ด้วยเหตุผลข้างต้น สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมและกรมควบคุมมลพิษ จึงเสนอต่อที่ประชุมคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติให้ประกาศพื้นที่เจ้าปัญหา
เป็น “เขตควบคุมมลพิษ” ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. ๒๕๓๕

แต่ข้อเสนอดังกล่าวไม่ได้รับการตอบสนองอย่างที่ควรจะเป็น
คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ซึ่งมีโฆษิต ปั้นเปี่ยมรัษฎ์ เป็นประธาน
เลือกที่จะยื้อเวลาต่อไปอีกหน่อย ด้วยมติที่ว่า…
หากจัดการปัญหามลพิษในนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดไม่ได้ภายใน ๑ ปี
จึงจะประกาศเป็นเขตควบคุมมลพิษ
ซึ่งในฟากฝั่งของเหยื่อผู้ตกอยู่ในความเสี่ยงต่อการเป็นโรคร้ายมีความเห็นตรงกันว่า
เรื่องของสุขภาพและความป่วยไข้นั้นรอต่อไปไม่ได้แล้วจริงๆ

ล่าสุดเมื่อต้นเดือนมีนาคมที่ผ่านมา
กระทรวงสาธารณสุขก็มีมติสั่งย้ายโรงพยาบาลมาบตาพุดออกจากนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดแล้ว
เพราะการนอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาลซึ่งอยู่ใกล้ชิดกับพื้นที่กำจัดขยะพิษของบริษัทเจนโก้เพียงแค่ถนนสองเลนกั้นขวางคงไม่มีทางหายป่วยได้แน่ๆ
ขนาดบุคลากรทางการแพทย์เองยังออกปากว่า…
วันไหนที่ลมเปลี่ยนทิศ ทำให้พื้นที่กำจัดขยะพิษอยู่ต้นลม
คนท้ายลมก็แทบจะทำงานกันไม่ได้เลย