โลกป่วยด้วยพลาสติก

ย้อนกลับไปประมาณ 50-60 ปีที่แล้ว
ในช่วงแรกที่พลาสติกปรากฏตัวขึ้นบนโลกใบนี้
คงไม่มีใครคิดว่า นอกจากสะดวกสบายใช้งานแล้ว
มันจะสร้างความเดือดร้อนอะไรได้มากมาย

แต่เมื่อมาถึงวันนี้ เห็นชัดแล้วว่า พลาสติกเปลี่ยนนิสัย “ใช้ซ้ำ” ของผู้คนทั่วโลก
ไปสู่พฤติกรรม “ใช้แล้วโยนทิ้ง” มากขึ้นเรื่อยๆ
องค์ประกอบส่วนใหญ่ของขยะที่เคยเป็นพวกย่อยสลายได้
จึงถูกแทนที่ด้วยพลาสติกตายยาก!

และการโยนทิ้งให้พ้นไปจากรัศมีของสายตาก็ไม่ได้หมายความว่า ขยะพลาสติกถูกกำจัดจนหมดสิ้น เพราะในความเป็นจริงมันแค่ถูกขนย้ายไปอยู่ที่ไหนสักแห่งบนโลกใบนี้
ฝังกลบอยู่ใต้ดิน? ส่งเข้าเตาเผาขยะ? สุมอยู่ในกองขยะข้างทาง?

และที่แน่ๆ ขยะพลาสติกจำนวนไม่น้อยถูกลมหรือน้ำพัดพาลงสู่ท้องทะเล
ผลลบตามมามิใช่เพียงมลพิษทางสายตาที่ลดทอนความงามของธรรมชาติ
แต่ยังรุนแรงถึงขั้นคุกคามหลายชีวิตในห่วงโซ่อาหาร
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง…กลุ่มที่เริ่มต้นลำดับขั้นการกินจากแหล่งอาหารในท้องทะเล

คลิปวิดีโอเรื่อง “ทะเลสังเคราะห์” (Synthetic Seas) ผลงานสร้างสรรค์ภายใต้ความร่วมมือของมูลนิธิเพื่อการวิจัยทางทะเลอัลกาลิตา (Algalita Marine Research Foundation)
และบิล แมคโดนัลด์ โปรดักชั่น อธิบายประเด็นน่ากังวลนี้ไว้ค่อนข้างชัดเจน
โดยเปิดเรื่องจากการย้อนสู่ต้นทางอาหารของโลมา
ซึ่งก็คือฝูงปลาตัวเล็กที่กินแพลงก์ตอนสัตว์เป็นอาหาร…ทุกอย่างดูปกติดี

ฮอลลีวูดกับข้อหา “ผู้ก่อมลพิษ”

ถ้าเอ่ยถึง “มลพิษ” คนส่วนใหญ่มักจะนึกถึงโรงงานอุตสาหกรรม
ซึ่งปล่อยสารเคมีอันตรายปะปนออกมากับน้ำทิ้ง กากของเสีย ควัน ฯลฯ
แต่ปัจจุบันการสร้างภาพยนตร์และรายการโทรทัศน์อย่างเป็นล่ำเป็นสัน
ก็โดนประทับตราว่าเป็นผู้ก่อมลพิษรายใหญ่ได้เช่นกัน

ผลการวิจัยตลอด 2 ปีของมหาวิทยาลัยแห่งแคลิฟอร์เนีย (UCLA) ระบุว่า
การสร้างภาพยนตร์-รายการโทรทัศน์และกิจกรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
เป็นหนึ่งในต้นตอของปัญหามลพิษทางอากาศในเขตลอสแองเจลลิส

แมรี่ นิโคลส์ ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมของ UCLA กล่าวว่า…
“ธุรกิจภาพยนตร์และโทรทัศน์มีความสำคัญมากในแถบแคลิฟอร์เนียตอนใต้
แวดวงนี้ทำให้เกิดการจ้างงานในลอสแองเจลลิสมากถึง 252,000 ตำแหน่ง
และสร้างรายได้ประมาณ 29,000 ล้านดอลลาร์ในแต่ละปี
เมื่อพูดถึงภาพยนตร์และโทรทัศน์ ไม่มีใครมองว่ามันเป็นอุตสาหกรรม
พวกเขาคิดแต่เรื่องการสร้างสรรค์บทภาพยนตร์ที่ดี ความต้องการของผู้ชม นักแสดงเท่านั้น
จะมีสักกี่คนที่ตระหนักว่า เกิดอะไรขึ้นบ้างก่อนที่ผลงานจะเผยแพร่สู่สายสาธารณะชน”
…สิ่งที่ซ่อนไว้โดยไม่เจตนานี่เองควรบอกต่อให้สังคมได้รับรู้…

เสียงท้วงติงที่ควรรับฟัง

ยังมีความคิดเห็นจากนักวิชาการอีก 2 ท่านที่สังคมควรจะรับฟัง
เพราะทั้งคู่ติดตามผลกระทบของการปลูกยูคาลิปตัสมานาน

วิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ ผู้อำนวยการมูลนิธิชีววิถี ไม่เห็นด้วยกับการปลูกยูคาลิปตัส
ทั้งการปลูกเชิงเดี่ยวในแปลงขนาดใหญ่และการปลูกในพื้นที่หัวไร่ปลายนา

ปริศนาในใบยูคาลิปตัส

นอกจากข้อวิตกกังวลเรื่องน้ำและดินแล้ว
สิ่งที่ซ่อนอยู่ในใบยูคาลิปตัสก็เป็นอีกเรื่องที่ควรจะได้รับการเปิดเผย

..ทำไมชาวบ้านที่เคยปลูกยูคาลิปตัสตามแนวคันนาจึงบอกว่า
มันทำให้ข้าวในแปลงนาตาย หรือไม่ก็แกร็นและไม่ติดเมล็ด..

คำตอบก็คือ ไม่ว่าจะเป็นใบยูคาลิปตัสสดหรือแห้ง
ต่างก้มีน้ำมันหอมระเหยที่เรียกว่า “เทอร์ปีน” (Terpenes) สะสมอยู่
ซึ่งสารที่ชื่อ Cineon และ alpha-Pinene อันเป็นส่วนประกอบของเทอร์ปีนนั้น
มีคุณสมบัติยับยั้งการงอกของเมล็ดพืชและการเจริญเติบโตของพืช !!!

ความจริงที่โฆษณาไม่(อยาก)บอก

เมื่อพูดถึงยูคาลิปตัส สิ่งที่น่าวิตกกังวลเป็นอันดับต้นๆ
ย่อมหนีไม่พ้นเรื่องการใช้น้ำอย่างมากมายและความเสื่อมโทรมของผืนดิน
ซึ่งจะต้องอธิบายถึงกลไกการเจริญเติบโตของต้นยูคาลิปตัสสักเล็กน้อย
เพื่อให้เข้าใจและเห็นภาพว่า..
ผลกระทบเหล่านั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร

ต้นไม้จำเป็นต้องใช้สารอินทรีย์และแร่ธาตุต่างๆ ที่สะสมอยู่ในดินเพื่อการเจริญเติบโต
รากของต้นไม้จะดูดซับอาหารก็ต่อเมื่อมันอยู่ในรูปของสารละลาย
น้ำจึงเป็นหัวใจสำคัญที่จะนำพาทั้งสารอินทรีย์และแร่ธาตุไปหล่อเลี้ยงส่วนต่างๆ ของพืช
โดยมีลำต้นเป็นตัวกลางในการลำเลียงสารอาหารจากรากขึ้นสู่เรือนยอด
ก่อนที่น้ำจะระเหยผ่านปากใบแล้วทิ้งสารอินทรีย์กับแร่ธาตุไว้ให้เป็นอาหารของต้นไม้

ข้อมูลจากมิสเตอร์ไชโย เอเอ

กองบรรณาธิการนิตยสารโลกสีเขียวติดต่อไปยังบริษัท แอ๊ดวานซ์ อะโกร จำกัด (มหาชน)
เพื่อขอสัมภาษณ์พิเศษเกี่ยวกับผลกระทบจากการปลูกยูคาลิปตัส
ความพิเศษของกล้าไม้ยูคาลิปตัสที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ
การควบคุมมาตรฐานการปลูกต้นกระดาษดั๊บเบิ้ล เอ
เงื่อนไขการรับซื้อผลผลิต รวมถึงเหตุผลที่ออกโฆษณาชักชวนปลูกต้นกระดาษดั๊บเบิ้ล เอ

ทว่าหลังจากส่งจดหมายเป็นลายลักษณ์อักษรและเจรจาต่อรองกันนานเกือบ 10 วัน
(ประเด็นที่ต่อรองมีทั้งการขอตรวจต้นฉบับก่อนส่งเข้าโรงพิมพ์
และการขอให้นิตยสารโลกสีเขียวเขียนถึงกล้าไม้ของบริษัท
โดยใช้คำว่า “ต้นกระดาษดั๊บเบิ้ล เอ” แทนคำว่า “ยูคาลิปตัส”)
สุดท้าย ความพยายามที่จะซักถามข้อเท็จจริงเกี่ยวกับประเด็นที่ละเอียดอ่อนมากๆ ของบริษัท แอ๊ดวานซ์ อะโกร จำกัด (มหาชน) ก็ปรากฏผลลัพธ์เป็นคำตอบที่ว่า “ไม่ยินดีให้สัมภาษณ์”

เปิดตัว “ต้นกระดาษ” สลัดภาพร้ายของยูคาฯ

“อยากสบายปลูกต้นกระดาษดั๊บเบิ้ล เอ ดีกว่าครับ”
หนุ่มหน้าตาสะอาดสอ้านผู้รับบท Mr.ไชโย เอเอ ยื่นข้อเสนอนี้แก่ชายผู้ผิดหวังจากการอ้อนวอนขอความรวยกับเทวดา

ไม่ปรากฏคำอธิบายว่าต้นกระดาษดั๊บเบิ้ล เอ คืออะไร
มีเพียงเสียงบรรยายสรรพคุณล่อใจว่า
“ต้นกระดาษดั๊บเบิ้ล เอ ปลูกง่าย โตไว กำไรงาม”
ซึ่งมาพร้อมภาพรถกระบะป้ายแดงและบ้านหลังเบิ้มที่โผล่ขึ้นมาเหมือนเนรมิต

ก่อนจะทิ้งท้ายด้วยหมัดเด็ด..
“ชีวิตดีขึ้นเป็นดั๊บเบิ้ล ต้นกระดาษดั๊บเบิ้ล เอ โทร 1759″

นี่คือเนื้อหาในโฆษณาชุด “เทวดา” ที่ดูจบแล้วเข้าใจได้ทันทีว่า
เขาตั้งใจจะเชิญชวนคนไทยให้มาปลูกต้นกระดาษดั๊บเบิ้ล เอ
เพื่อจะได้มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น (..ในเวลาอันสั้นมาก?)

ก้าวเข้าสู่อุตสาหกรรมกระดาษ

โรงงานผลิตกระดาษแห่งแรกของประเทศไทย
ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2466 โดยใช้เศษกระดาษเป็นวัตถุดิบสำคัญ
ภายหลังเริ่มเปลี่ยนมาใช้ไม้ไผ่ ฟางข้าว และหญ้าขจรจบ

เพราะวัตถุดิบที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอกับความต้องการกระดาษ
จึงต้องนำเข้าเยื่อกระดาษจากต่างประเทศ
และเมื่อเผชิญกับวิกฤตน้ำมันในปี 2516-2517 ราคาเยื่อกระดาษก็ถีบตัวสูงขึ้น
จนผู้ผลิตกระดาษต้องดิ้นรนหาช่องทางผลิตเยื่อกระดาษเพื่อทดแทนการนำเข้า

ปฏิบัติการ “ชุบตัว” ยูคาลิปตัส???

ภาพ : พินิดา ไชยกุล

การใช้โฆษณากระตุ้นให้คนไทยโหมปลูกยูคาลิปตัส
โดยนำเสนอข้อมูลที่บิดเบี้ยวไปจากความจริง
พร้อมกับสร้างภาพลักษณ์ที่น่าเอ็นดูภายใต้ชื่อ “ต้นกระดาษ”
นำมาซึ่งข้อสงสัยว่า..
เบื้องหลังปฏิบัติการ “ชุบตัว” ยูคาลิปตัสของยักษ์ใหญ่แห่งวงการกระดาษ
มีอะไรแอบแฝงอยู่บ้าง???

ต้นกระดาษดั๊บเบิ้ล เอ กับคำอ้างเรื่องโลกร้อน

ชาญวิทย์ จารุสมบัติ รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท แอ๊ดวานซ์ อะโกร จำกัด (มหาชน) ระบุว่า
“ผลจากการปลูกยูคาลิปตัส ทำให้เราไม่หลุดขบวนลดภาวะโลกร้อน
ด้วยการแปลงพื้นที่รกร้างว่างเปล่ามาเป็นพื้นที่สีเขียว
เพิ่มออกซิเจนให้ธรรมชาติได้กว่า 1.6 ล้านตัน
รวมถึงดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์จากอากาศไม่น้อยกว่า 2.4 ล้านตัน”
[ที่มา: bangkokbizweek 28 ธันวาคม 2550]

เห็นด้วยกับคำพูดดังกล่าวกันบ้างไหม ?