My Freezer…Since Dec 2006

ที่พักของบทความอายุสั้นและสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกวันของชีวิต

ข้อความจากเกลียวคลื่น

1.
“เต่าตัวนั้นมีถุงพลาสติกอยู่ในปากและมันกำลังจะตายโดยที่พวกเราช่วยอะไรไม่ได้เลย”
รีเบกกา ฮอสกิง (Rebecca Hosking) ช่างภาพวิดีโอสาวชาวอังกฤษ
เล่าย้อนถึงสิ่งที่ปรากฏตรงหน้า เมื่อคราวที่เธอและทีมงานสารคดี
ยกขบวนกันไปถึงเกาะมิดเวย์ แถบทะเลฮาวาย ประเทศสหรัฐอเมริกา
เพื่อถ่ายทำรายการโลกธรรมชาติซึ่งแพร่ภาพทางบีบีซี

นอกจากเต่าทะเลเคราะห์ร้าย ชายหาดบนเกาะยังเกลื่อนไปด้วยสารพัดขยะพลาสติก
ที่คลื่นซัดขึ้นมาเกยตื้น รวมทั้งซากนกอัลบาทรอสอีกนับร้อย
ร่างที่เริ่มเน่าเปื่อยเผยให้เห็นสิ่งที่ซ่อนอยู่ในภายในช่องท้องของเจ้านกทะเล

ช่างน่าตกใจ…เพราะมันเต็มไปด้วยเศษชิ้นส่วนพลาสติกนานาชนิด
ไม่ว่าจะเป็นของเล่นเด็ก ถุงพลาสติก ปากกา ไฟแช็ก หวี ฝาขวดน้ำ

และในขณะที่บันทึกภาพครอบครัวนกอัลบาทรอส
รีเบกกาสังเกตเห็นพ่อนกแม่นกคาบเศษพลาสติกมาป้อนลูกตัวน้อยในรัง
พวกมันไม่รู้เลยว่า สิ่งที่ลูกนกกำลังกลืนลงไปนั้นไม่ใช่อาหาร
แถมยังจะตกค้างและสร้างปัญหาให้กับการทำงานของร่างกาย
จนสุดท้ายก็ต้องตายอย่างทรมาน

ความทุกข์ที่กำลังจะเกิดขึ้นกับชีวิตไร้เดียงสากระทบความรู้สึกอย่างรุนแรง
เธอสะเทือนใจกับชะตากรรมของลูกนกจนต้องปิดการทำงานของกล้องวิดีโอ
…แล้วก้มหน้าร้องไห้

ความโหดร้ายที่เกิดขึ้นบนโลกใบนี้มีให้เห็นอยู่ตลอดเวลา
แต่สำหรับกรณีที่เป็นผลลัพธ์จากการกระทำของมนุษย์เช่นนี้
มันติดตาและรบกวนจิตใจของรีเบกกา
…เธอคิดว่า มันถึงเวลาที่ต้องทำอะไรสักอย่างแล้ว

2.
ประมาณต้นปี 2550 รีเบกกาเดินทางไปยัง “มอดบิวรี่” (Modbury)
ชุมชนชนบทในเขตมณฑลเดวอนซึ่งตั้งอยู่ทางตอนใต้ของเกาะอังกฤษ
นับเป็นการหวนคืนสู่บ้านเกิดครั้งแรกในรอบ 15 ปี
และเป็นการมาถึงพร้อมกับความปรารถนาอันแรงกล้าที่จะลุกขึ้นมาสร้างความเปลี่ยนแปลง
ให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมด้วยภารกิจ “เมืองปลอดถุงพลาสติก”


[ที่มาภาพ http://www.plasticbagfree.com%5D

ตลอดหนึ่งเดือนแรกของการเริ่มต้น
เธอและเพื่อนๆ ตระเวนฉายสารคดี “ข้อความจากเกลียวคลื่น” (Message in the waves)
ซึ่งถ่ายทำกันที่เกาะมิดเวย์ พร้อมกับชักชวนให้บรรดาร้านค้าขนาดเล็กใหญ่มากกว่า 40 แห่ง
ทั่วเมืองเลิกใช้ถุงพลาสติก อันเป็นสัญลักษณ์ของสังคมในยุค “โยนทิ้ง”
แล้วหันมาหิ้วถุงผ้าที่ใช้ได้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

การให้ความรู้ผ่านภาพยนตร์สารคดีปรากฏผลลัพธ์ที่ดีเกินคาด
ผู้ประกอบการร้านค้าทั้งหมดตระหนักแล้วว่า พวกเขาเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญ
ที่สามารถช่วยลดปริมาณขยะถุงพลาสติกที่ตกค้างในสิ่งแวดล้อมได้
จึงตบเท้าเข้าร่วมภารกิจของรีเบกกาด้วยความเต็มใจ

จากนั้นจึงออกสตาร์ทเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2550 ด้วยโครงการนำร่องเป็นระยะเวลา 6 เดือน
นัยว่าเป็นก้าวแรกของการเตรียมพร้อม เพื่อเปิดโอกาสให้ชุมชนขนาดไม่เกิน 800 หลังคาเรือน
ได้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่คุ้นเคยไปสู่ทางเลือกใหม่ที่ดีกว่า

ร้านค้าเนื้อสัตว์หันมาใช้ถุงที่มีส่วนผสมของแป้งข้าวโพดในการบรรจุสินค้า
ขณะเดียวกันก็มีการตั้งถังรับคืนถุงพลาสติกตามจุดต่างๆ รอบเมือง
เพื่อรวบรวมเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลและใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตเฟอร์นิเจอร์

3.
นับเป็นเวลาสองปีกว่าแล้วที่วิถีชีวิตของชาวมอดบิวรี่ดำเนินไปโดยปราศจากถุงพลาสติก
จึงไม่น่าแปลกใจที่จะได้รับการยกย่องให้เป็นเมืองแรกในสหภาพยุโรป
ที่ยกเลิกการใช้ถุงพลาสติกอย่างถาวร


[ที่มาภาพ http://www.geographical.co.uk/Magazine/People/Rebecca_Hosking_-_September_2007.html%5D

รีเบกกามองว่า หนึ่งในปัจจัยที่พาให้แคมเปญ “เมืองปลอดถุงพลาสติก” ประสบความสำเร็จ
ก็คือ มันริเริ่มขึ้นจากความร่วมมือโดยสมัครใจของคนในท้องถิ่น

ข้อความจากเกลียวคลื่นที่เธอส่งต่อถึงผู้คนในบ้านเกิดขยายสู่การรับรู้ในวงกว้างขึ้นเรื่อยๆ
ชุมชนนับร้อยในสหราชอาณาจักรและอีกหลายแห่งทั่วโลก
กำลังเดินตามเส้นทางต้นแบบที่เมืองมอดบิวรี่บุกเบิกเอาไว้

แม้แต่กอร์ดอน บราวน์ นายกรัฐมนตรีแห่งสหราชอาณาจักรยังเคยส่งจดหมายมาชื่นชมว่า
“ชาวมอดบิวรี่ควรจะภูมิใจในการก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำด้านการดูแลสิ่งแวดล้อม
ซึ่งแสดงให้เห็นเป็นที่ประจักษ์แก่สาธารณะ”

ทั้งหมดนี้ยิ่งใหญ่เกินความคาดหมายของรีเบกกา…
“ไม่คิดว่าผลลัพธ์จะออกมาในลักษณะนี้ ฉันแค่ต้องการทำหน้าที่ของตนเอง
ในการแสดงความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมเท่านั้นเอง
แต่มันก็ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า ถ้าชุมชนท้องถิ่นร่วมมือกันจริงจัง
มันก็สามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงได้จริงๆ”

หากอ่านเรื่องนี้จบแล้ว พอจะมองเห็นประเด็นความแตกต่างระหว่างกระบวนการรณรงค์หิ้วถุงผ้า
ซึ่งเกิดขึ้นที่มอดบิวรี่กับที่เกิดขึ้นในบ้านเราอยู่บ้าง
ก็คงตอบได้ว่า…ทำไมจิตสำนึกในการดูแลโลกของคนแถวนี้
จึงวูบไหวไปมาเหมือนกระแสแฟชั่นที่ไม่เคยยั่งยืน

FYI
ชมตัวอย่างภาพยนตร์สารคดี “ข้อความจากเกลียวคลื่น” ได้ที่นี่
แต่หากอยากรู้จักเมืองปลอดถุงพลาสติกให้มากขึ้น ต้องแวะตรงนี้
เว็บไซต์แห่งนี้ไม่เพียงบอกเล่าถึงความสำเร็จก่อนจะมาเป็นชุมชนมอดบิวรี่ในวันนี้
แต่ยังอัดแน่นด้วยสาระเกี่ยวกับผลกระทบจากขยะพลาสติกตัวร้าย
ที่ไหลไปรวมกันอยู่ในทะเลและโดนคลื่นซัดขึ้นมาเกยหาดอีกด้วย…น่าสนใจมิใช่น้อย

หมายเหตุ บทความนี้เผยแพร่ครั้งแรกผ่านทางคอลัมน์คนหมุนโลก
บนเว็บไซต์ของมูลนิธิโลกสีเขียว

Advertisements

การแสดงความเห็นถูกปิด