My Freezer…Since Dec 2006

ที่พักของบทความอายุสั้นและสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกวันของชีวิต

ถ่านไฟฉาย

6 ความเห็น

• ถ่านไฟฉายเป็นแหล่งพลังงานไฟฟ้าขนาดเล็กที่ใช้กับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์พกพา
อาทิ เครื่องเล่นซีดี กล้องดิจิตอล เครื่องเล่นเอ็มพีสาม เครื่องเล่นและบันทึกเทป และอื่นๆ

• ถ่านไฟฉายชีวิตเดียวหรือถ่านไฟฉายใช้แล้วทิ้ง (disposable battery)
ซึ่งวางขายอยู่ทั่วไปมี ๒ ประเภท คือ
ชนิดคาร์บอน-สังกะสีหรือถ่านไฟฉายธรรมดาที่เห็นจนคุ้นตา ราคาถูกและอายุการใช้งานสั้น
และชนิดอัลคาไลน์ซึ่งใช้งานได้ทนทานกว่าแบบแรก แต่ราคาก็แพงขึ้นตามไปด้วย
แม้ผู้ผลิตบางรายจะพัฒนาถ่านไฟฉายอัลคาไลน์รุ่นพิเศษให้ใช้งานได้อึดสุดๆ
แต่สารเคมีที่บรรจุอยู่ภายในก็ยังมีโอกาสรั่วไหลออกมาสร้างปัญหาสุขภาพและสิ่งแวดล้อม
ไม่ต่างจากถ่านไฟฉายใช้แล้วทิ้งชนิดอื่นๆ

• ถ่านไฟฉายหลายชีวิตหรือถ่านไฟฉายประเภทที่หมดพลังแล้ว
ยังสามารถป้อนกระแสไฟฟ้าเข้าไปสะสมไว้สำหรับการใช้งานครั้งต่อไปได้
นิยมเรียกกันสั้นๆ ว่า ถ่านชาร์จ (rechargeable battery)
แบ่งออกเป็น ๒ ประเภทคือ นิกเกิลแคดเมียม (NiCd) และนิกเกิลเมทัลไฮดราย (NiMH)

• นิกเกิลแคดเมียมเป็นถ่านชาร์จรุ่นแรกๆ ที่ประดิษฐ์คิดค้นขึ้นเมื่อประมาณ ๕๐ ปีที่แล้ว
เพื่อทดแทนการใช้ถ่านไฟฉายชีวิตเดียว
ส่วนนิกเกิลเมทัลไฮดรายเป็นถ่านชาร์จที่พัฒนาตามมาในภายหลังและนิยมใช้งานในปัจจุบัน
สามารถกักเก็บกระแสไฟฟ้าได้ในปริมาณที่มากกว่านิกเกิลแคดเมียมประมาณ ๒-๓ เท่า
(สังเกตจากตัวเลขแสดงค่าความจุไฟฟ้า ซึ่งมีหน่วยเป็นมิลลิแอมแปร์-ชั่วโมงหรือ “mAh”)
ทั้งยังเป็นอันตรายต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมน้อยกว่าเพราะไม่มีแคดเมียมเป็นส่วนประกอบ
แต่หากชาร์จไฟทิ้งไว้โดยไม่ใช้งาน ถ่านไฟฉายแบบนิกเกิลเมทัลไฮดราย
ก็จะคายประจุไฟฟ้าออกไปเรื่อยๆ จนเกือบหมดภายใน ๓-๕ วัน

• การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเปรียบเทียบระหว่างถ่านไฟฉายหลายชีวิตกับถ่านไฟฉายใช้แล้วทิ้ง โดยวิเคราะห์วงจรชีวิตทั้งหมดของผลิตภัณฑ์
นับตั้งแต่การผลิต การขนส่งและจัดจำหน่าย การใช้งาน ไปจนถึงการกำจัดซาก พบว่า
ถ่านไฟฉายหลายชีวิตส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมโดยรวม
น้อยกว่าถ่านไฟฉายใช้แล้วทิ้งประมาณ ๓๒ เท่า
ผลาญเชื้อเพลิงฟอสซิลและแร่ธาตุน้อยกว่าถ่านไฟฉายใช้แล้วทิ้งประมาณ ๒๓ เท่า
ทั้งยังมีแนวโน้มที่จะปล่อยก๊าซเรือนกระจกซ้ำเติมวิกฤตโลกร้อนและสร้างปัญหามลพิษในแหล่งน้ำน้อยกว่าถ่านไฟฉายใช้แล้วทิ้งประมาณ ๒๘ และ ๑๒ เท่า
.

• เลิกอุดหนุนถ่านไฟฉายราคาถูกจากประเทศจีน รายงานการตรวจวิเคราะห์ของกรมควบคุมมลพิษระบุว่า ทั้งหมดมีมาตรฐานต่ำถึงต่ำมาก
วัสดุห่อหุ้มตัวแท่งถ่านบอบบางมาก สารเคมีที่อยู่ภายใน ไม่ว่าจะเป็นตะกั่ว ปรอท
หรือโลหะหนักอื่นๆ จึงสามารถรั่วซึมออกสู่ภายนอกได้ง่าย

• แยกซากถ่านไฟฉายออกจากขยะทั่วไป โดยทิ้งถ่านไฟฉายชีวิตเดียวลงถังขยะอันตราย
เพราะต้องผ่านขั้นตอนการบำบัดทางเคมีก่อนส่งไปฝังกลบ
ส่วนถ่านชาร์จสามารถรีไซเคิลได้ จึงควรหย่อนลงกล่องรับคืนซากที่ตั้งไว้ตามห้างสรรพสินค้า

• เลือกซื้อครั้งต่อไป ลองมองหาถ่านชาร์จพร้อมแท่นชาร์จ
แม้ต้องจ่ายแพงในครั้งแรก แต่ถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า
เพราะช่วยประหยัดรายจ่ายในระยะยาวทั้งของเราและของโลกไปพร้อมๆ กัน

ตีพิมพ์ครั้งแรกใน “โลกสรรพสินค้า”
นิตยสารสารคดี ฉบับที่ 298 เดือนธันวาคม 2552

Advertisements

6 thoughts on “ถ่านไฟฉาย

  1. ถ่านที่ใช้หมดแล้วรวบรวมเอาไปทิ้งได้ที่ไหนอะพี่นุ่น

  2. ห้างคาร์ฟูร์เลยจ้ะ แต่ไม่แน่ใจว่าทุกสาขารึเปล่า
    เพราะเราฝากพี่ที่รู้จักกันไปทิ้งให้อีกที
    แล้วก็เคยเห็นที่แถวๆ รัฐศาสตร์ จุฬา ตึกที่มีห้องสมุดหนะ
    อ้อ…มีคนเคยบอกว่าที่โรงอาหาร ม.ธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ก็มี
    แต่เราดันจำพิกัดไม่ได้ชัดเจนว่าเป็นโรงอาหารส่วนใดของธรรมศาสตร์
    ขอไปตามเช็คข้อมูลอีกครั้ง ได้ผลอย่างไรจะกลับมาแจ้งให้ทราบเน้อ

  3. ขอบคุณมากค่า แล้วยัง(เสือก)อยากรู้อีกว่า ห้างคาร์ฟูร์เขาเอาไปทิ้งไหน??
    สงเคราะห์เด็กน้อยด้วยนะ (เอาไว้ชิวๆมีเวลาตอบได้ค่ะ)
    :)

    • เอ่อ..พี่ไม่รู้จริงๆ อะ ว่าคาร์ฟูร์มันจัดการอย่างไรต่อ
      พอดีแถวบ้านไม่มีห้างนี้อยู่ในรัศมีโคจรเลย
      เอาเป็นว่า ถ้าได้ไปคาร์ฟูร์สาขาที่มีตู้รับถ่านไฟฉายจะแวะไปถามให้แล้วกันนะ

  4. ถ่านใช้แล้วทิ้ง ไม่รู้จะทิ้งที่ไหนดีแนะนำทีดิคับ มีเยอะมากๆๆๆๆๆๆๆๆ ขอข้อมูลใหม่หน่อยจ้า