My Freezer…Since Dec 2006

ที่พักของบทความอายุสั้นและสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกวันของชีวิต

ใกล้ตา กระแทกใจ

1.
มองจากระยะไกล ภาพขนาด 60X92 นิ้ว ที่ปรากฏอยู่ด้านล่าง
ช่างละม้ายกับ “Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte
หรือบ่ายวันอาทิตย์บนเกาะลากรองต์แจตท์ ผลงานศิลปะอันโด่งดังของจอร์จ ปิแอร์ เซอราต์ จิตรกรคนสำคัญในยุคนีโอ-อิมเพรสชันนิสต์

[ที่มาภาพ http://www.chrisjordan.com/%5D

ทว่าเมื่อขยับเข้าใกล้อีกนิด…อีกนิด…และอีกนิด
จึงเริ่มเห็นรายละเอียดอันแปลกประหลาดของงานรีโปรดักชั่นชิ้นนี้
คือแทนที่จะปรากฏจุดสีเล็กๆ บนผืนผ้าใบเหมือนผลงานต้นฉบับ
มันกลับเป็นวัสดุรูปสี่เหลี่ยมหลากสีที่วางเรียงกันอย่างเป็นระเบียบ

[ที่มาภาพ http://www.chrisjordan.com/%5D

กระทั่งเขยิบมาอยู่ในระยะประชิดสายตานั่นแหละ ถึงได้เห็นชัดๆ ว่า
เป็นภาพที่สร้างขึ้นจากกระป๋องเครื่องดื่มอะลูมิเนียม!
ซึ่งมาพร้อมคำบรรยาย… “Cans Seurat, 2007” กระป๋องอะลูมิเนียมจำนวน 106,000 ใบ
ที่ชาวอเมริกันใช้ภายในเวลา 30 วินาที

[ที่มาภาพ http://www.chrisjordan.com/%5D

เช่นเดียวกับงานรีโปรดักชั่นภาพพิมพ์แกะไม้ “Behind the Great Wave off Kanagawa”
หรือคลื่นยักษ์นอกฝั่งคะนะงะวะ อันเป็นผลงานสร้างชื่อของคัทซึชิคะ โฮะคุไซ ศิลปินชาวญี่ปุ่น
ซึ่งนอกจากเรื่องสีสันของภาพแล้ว ก็คงไม่สามารถระบุความต่างระหว่างชิ้นงานดั้งเดิม
กับชิ้นงานผลิตซ้ำขนาด 8X11 นิ้วได้ด้วยการกวาดสายตาอย่างผิวเผิน

[ที่มาภาพ http://www.chrisjordan.com/%5D

แต่หากย่นระยะทางการมองให้สั้นลง ความสงสัยอาจเริ่มก่อตัวที่หัวคิ้ว
มันเป็นเศษชิ้นส่วนสารพัดสีสันของอะไรสักอย่าง

[ที่มาภาพ http://www.chrisjordan.com/%5D

คำตอบจะกระจ่างก็ต่อเมื่อยืนชมงานศิลปะชิ้นนี้อย่างใกล้ชิด
ใกล้พอจะสังเกตว่าส่วนยอดภูเขาไฟฟูจีมีสิ่งที่เคยเป็นหวีพลาสติกแทรกตัวอยู่
และใกล้พอจะอ่านตัวอักษรบรรยายภาพ… “Gyre, 2009” ซากขยะพลาสติกจำนวน 2.4 ล้านชิ้น เทียบเท่ากับปริมาณที่ถูกทิ้งลงทะเลและมหาสมุทรทั่วโลกในทุกๆ ชั่วโมง
โดยเศษพลาสติกทุกชิ้นที่ปรากฏในภาพ เก็บมาจากมหาสมุทรแปซิฟิก

[ที่มาภาพ http://www.chrisjordan.com/%5D

และล่าสุด “Year of the Tiger, 2010” ขนาด 62X62 นิ้ว
ซึ่งดูคล้ายภาพสีดำสนิทในกรอบไม้สีน้ำตาล

[ที่มาภาพ http://www.chrisjordan.com/%5D

แต่แท้ที่จริง กรอบสี่เหลี่ยมนั้นสร้างขึ้นจากตุ๊กตาเสือ 3,200 ชิ้น
เท่ากับจำนวนของเสือที่คาดการณ์ว่ายังเหลือรอดอยู่ในขณะนี้
ส่วนพื้นที่ว่างตรงกลางภาพถูกเว้นไว้สำหรับประชากรเสืออีกประมาณ 40,000 ตัวทั่วโลก
ที่เคยมีชีวิตอยู่เมื่อ 40 ปีก่อน

[ที่มาภาพ http://www.chrisjordan.com/%5D

นอกจากผลงานทั้งสามชิ้น ยังมีเพื่อนร่วมคอลเล็กชั่นอีกมากมายที่ส่งสารด้วยกลยุทธ์เดียวกัน
คือล่อให้เดินเข้ามาเพ่งพินิจงานศิลปะขนาดบิ๊กเบิ้มในระยะห่างไม่เกินหนึ่งช่วงศอก
แล้วจึงจู่โจมอย่างเงียบเชียบด้วยหมัดน็อกซึ่งฝากอาการจุกและอึ้งไว้กับผู้ชม

2.
ไม่ใช่เรื่องง่ายที่ใครสักคนจะก้าวออกจากความมั่นคงทางการงานและการเงิน
เพื่อเดินตามความฝันหรือลงมือทำตามสิ่งที่หัวใจเรียกร้อง
แต่มันเกิดขึ้นแล้ว อย่างน้อยก็กับชีวิตของชาวอเมริกันที่ชื่อ คริสโตเฟอร์ จอร์แดน


[ที่มาภาพ http://hubpages.com/hub/Q2Gallery%5D

ก่อนจะผันตัวเองสู่เส้นทางของช่างภาพและศิลปินสร้างสรรค์งานดิจิตอลในปี 2546
คริสเป็นทนายความที่ทุ่มเทเวลาว่างและรายได้ให้กับการถ่ายภาพซึ่งเป็นกิจกรรมโปรด

แม้จะพยายามประคับประคองให้สองสิ่งเดินขนานกันอย่างสมดุล
แต่เขากลับทุกข์ทนจากงานประจำในแวดวงกฎหมายมากขึ้นเรื่อยๆ
และหาเวลาว่างให้กับความสุขจากงานอดิเรกได้น้อยลงทุกที
สุดท้ายจึงตัดสินใจปิดฉากอาชีพที่ทำมาตลอดสิบปี
ท่ามกลางเสียงเชียร์จากเพื่อนฝูงที่ต้องการให้เขาได้ใช้เวลาเต็มที่กับการถ่ายภาพ

คริสซึมซับความสนใจในศิลปะมาแต่วัยเด็ก
ทั้งจากพ่อที่เป็นนักสะสมภาพถ่ายและแม่ที่เป็นจิตรกรภาพสีน้ำ
สิ่งนี้ตกผลึกอยู่ภายใน กระทั่งเผชิญความโดดเดี่ยวไร้สุขในวัยยี่สิบตอนปลาย
ชีวิตจริงอันย่ำแย่ถูกชดเชยด้วยความรู้สึกขณะบันทึกภาพความงามของสรรพสิ่งรอบตัว
และเติบโตขึ้นเป็นความหลงใหลในการมองโลกผ่านกล้อง

ชีวิตมุมใหม่ของคริสเริ่มต้นด้วยการตระเวนเก็บภาพจากเขตอุตสาหกรรมและท่าเรือสินค้า
ทีแรกเขามองเพียงความงามที่ซ่อนอยู่ในซากสิ่งของกองโต
เช่น รถยนต์ที่โดนบีบอัด แผ่นวงจรอิเล็กทรอนิกส์ โทรศัพท์มือถือ ตู้คอนเทนเนอร์ ฯลฯ
เพราะมันแสดงสีสันได้อย่างซับซ้อนและลงตัว

กระทั่งเพื่อนพูดถึงนัยยะของกระแสบริโภคนิยมที่แฝงอยู่ในภาพถ่าย
จึงกลายเป็นแรงบันดาลใจให้คริสสะท้อนพฤติกรรมการบริโภคสินค้าและทรัพยากร
จำนวนมหาศาลของชาวอเมริกันและผู้คนทั่วโลกผ่านผลงานสร้างสรรค์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตน…ดังปรากฏในปัจจุบัน

3.
ต้นไม้ถูกโค่นปีละ 1 ร้อยล้านต้น เพื่อผลิตกระดาษสำหรับจังก์เมลที่ส่งถึงชาวอเมริกัน

ทุกๆ 6 ชั่วโมง สายการบินทั่วอเมริกาเสิร์ฟเครื่องดื่มด้วยถ้วยพลาสติกใช้แล้วทิ้ง 1 ล้านใบ

ในทุกๆ 5 นาที มีขวดน้ำพลาสติกถูกใช้งานจำนวน 2 ล้านใบทั่วอเมริกา

ชาวอเมริกันโยนทิ้งโทรศัพท์มือถือเครื่องเก่าประมาณ 426,000 เครื่องต่อวัน

ชาวประมงทั่วโลกจับปลาทูน่าขึ้นมาจากทะเลราว 20,500 ตัวในทุกๆ 15 นาที

ถุงพลาสติก 60,000 ใบใน 5 นาที,
ถ้วยกระดาษ 410,000 ใบใน 15 นาที,
ถุงกระดาษ 1.14 ล้านใบใน 1 ชั่วโมง
…ข้อมูลเหล่านี้แสดงถึงความมากมายผ่านตัวเลขหลายหลัก

ความแห้งแล้งของข้อความโชว์สถิติดึงดูดความสนใจหรือสร้างความตื่นตระหนกแก่ผู้อ่านได้เพียงบางกลุ่มและในช่วงเวลาสั้นๆ เท่านั้น
ข้ามวันข้ามคืนตัวเลขที่เรียงต่อกันก็เริ่มเลือนราง

ยิ่งไปกว่านั้น จะมีสักกี่คนที่รับรู้ข้อมูลแล้วสามารถนึกภาพตามได้ง่ายดาย
ต้นไม้ร้อยล้านต้นกินพื้นที่กว้างแค่ไหน แล้วขวดน้ำพลาสติกสองล้านใบล่ะ

ในฐานะศิลปิน คริสโตเฟอร์ จอร์แดน กำลังแปลงสิ่งที่ยากเกินจินตนาการ
ให้กลายเป็นภาพที่เห็นกันจะๆ เพื่อส่งต่อความรู้สึก “ท่วมท้น” อย่างเป็นรูปธรรมไปสู่ผู้ชม

มันเป็นความรู้สึกท่วมท้นที่เกิดขึ้นกับเขามาก่อน
จากการทำการบ้านค้นคว้า ข้อมูล ชมภาพยนตร์สารคดี
และพูดคุยแลกเปลี่ยนความเห็นกับบรรดาแอ็คติวิสต์

“ข้อมูลและสถิติผ่านสายตาทุกวัน รับรู้แล้วผ่านไป จนกว่าจะรู้สึกร่วมกับมันนั่นแหละ
เราจึงลุกขึ้นมาเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของตัวเอง” คริสโตเฟอร์กล่าว

แน่นอนว่า ภาพที่รับรู้ผ่านสายตาย่อมกระแทกความรู้สึกได้รุนแรงกว่า
สร้างความอึดอัดใจได้มากกว่า และประทับเป็นภาพจำได้ยาวนานกว่า
ผลงานของเขาจึงน่าจะกระตุกผู้คนได้มากกว่าการส่งสารในรูปแบบเดิมๆ

ด้วยตระหนักดีว่าตนเองก็ตกอยู่ในวงล้อมของวัฒนธรรมบริโภคนิยมแบบอเมริกัน
และรู้สึกร่วมกับ “สาร” ที่แฝงอยู่ในผลงานทุกชิ้น
ชายผู้นี้จึงพยายามลดรอยตีนฝากโลกของตนไม่น้อยไปกว่าที่ได้บอกต่อเพื่อนร่วมสังคม

ไม่จำเป็นต้องเชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อม
แค่สนใจ ใส่ใจ และสวมบทผู้ดูแลโลกในรูปแบบที่ตัวเองถนัด
คนเล็กๆ ทุกคนก็สามารถหมุนโลกไปสู่ความยั่งยืนได้อย่างไม่ยากเย็น
…เช่นเดียวกับที่ คริสกำลังลงมือ

FYI
ติดตามผลงานสร้างสรรค์ของของคริสโตเฟอร์ จอร์แดนได้ที่นี่

หมายเหตุ บทความนี้เผยแพร่ครั้งแรกผ่านทางคอลัมน์คนหมุนโลก
บนเว็บไซต์ของมูลนิธิโลกสีเขียว

Advertisements

การแสดงความเห็นถูกปิด