My Freezer…Since Dec 2006

ที่พักของบทความอายุสั้นและสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกวันของชีวิต

สายสืบสายน้ำ (รุ่นเดอะ)

ใส่ความเห็น


[ที่มาภาพ Grid Magazine]

1.
ชีวิตที่เผชิญร้อนหนาวมาถึง 82 ปีมิได้ทำให้ชายผู้นี้อ่อนล้าร่วงโรยเหมือนคนแก่ทั่วไป

แม้สังขารจะเสื่อมลงด้วยอาการข้ออักเสบ ทั้งยังผ่านประสบการณ์ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมมาแล้ว
แต่เฟรด ลูวอิส (Fred Lewis) ในวันนี้ยังคึกคักกระฉับกระเฉงกับงานอาสาสมัครที่มีส่วนแต้มสีเขียว
ให้กับชุมชนเยอรมันทาวน์ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของฟิลาเดลเฟีย

…เป็นงานอาสาสมัครที่ปราศจากค่าตอบแทน ต้องออกภาคสนามเป็นประจำทุกเดือนต่อเนื่องทั้งปี
แต่สำหรับเฟรด เขาคลุกคลีด้วยความสนุกสนานมาเป็นปีที่ 13 แล้ว

ในฐานะแกนนำสมาชิกกลุ่มสิ่งแวดล้อมผู้สูงอายุ (Senior Environment Corps หรือ SEC)
เฟรดรับบทเป็นตัวตั้งตัวตีนำทีมลุงป้าวัยเกษียณออกสำรวจแม่น้ำลำธารสายใหญ่เล็กในท้องถิ่น
จึงไม่ใช่เรื่องประหลาดหากจะเห็นเขาและเพื่อนรุ่นเดอะด้วยกันก้มๆ เงยๆ บริเวณริมตลิ่ง
โดยมีหลอดทดลองและกระดาษลิตมัสสำหรับตรวจวัดความเป็นกรดด่างอยู่ในมือ

ชาวอเมริกันผิวสีผู้นี้ไม่ใช่คนแปลกหน้าสำหรับภารกิจเพื่อพิทักษ์สายน้ำแต่อย่างใด
เพราะเวลาทั้งหมดในชีวิตการทำงานที่ผ่านมาของเฟรดซึ่งเคยรับตำแหน่งที่ปรึกษาด้านการจัดการของอุตสาหกรรมซักรีด
ก็ง่วนอยู่กับการขบคิดซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพของระบบบำบัดน้ำให้ดียิ่งขึ้น

เฟรดเล่าว่า “ที่นี่เป็นเขตเมืองจึงไม่เกินความคาดหมายหากจะตรวจพบการปนเปื้อนในแหล่งน้ำ”
การเป็นสายสืบสายน้ำก็ทำให้เขาเจอมาหมดแล้ว ทั้งปลาตายเกลื่อน การรั่วไหลของสารเคมี ซากยางรถยนต์เก่า
หรือแม้แต่ตู้เย็นทั้งใบ!

โดยเฉพาะพื้นที่ต้นน้ำที่ห่างออกไปจากตัวเมืองประมาณ 8 กิโลเมตร
ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นที่ตั้งของโรงงานกระดาษแห่งแรกของสหรัฐอเมริกา
แม้จะเลิกกิจการไปหลายสิบปี แต่สายสืบสายน้ำรุ่นใหญ่ยังต้องตรวจตรา
เพื่อเฝ้าระวังมลพิษสิ่งแวดล้อมในละแวกนั้นอย่างต่อเนื่อง

…หากมีความผิดปกติใดใดเกิดขึ้น ก็จะรับรู้และเยียวยาได้ทันท่วงที

2.
สมาชิกกลุ่มสิ่งแวดล้อมผู้สูงอายุของฟิลาเดลเฟียเป็นการรวมตัวของอาสาสมัครลุงป้าวัย 55 – 85 ปี
ที่เคยผ่านการทำงานในหลากหลายสาขาอาชีพ ทั้งคนขับรถประจำทาง นักสังคมสงเคราะห์
นักเคมีจากฮาร์วาร์ด ครูโรงเรียนมัธยม ผู้เชี่ยวชาญคอมพิวเตอร์ แม่บ้าน และอื่นๆ

“ผมชักชวนสมาชิกหน้าใหม่ๆ ให้เข้ามาร่วมกลุ่มอยู่ตลอดเวลานั่นแหละ ขอเพียงผ่านเงื่อนไขเดียว คืออายุมากกว่า 55 ปี
แล้วก็ต้องมีใจให้กับงานดูแลสิ่งแวดล้อมสักหน่อย ส่วนเรื่องอื่นๆ ไม่ต้องกังวล พวกเราจะช่วยกันสอนให้” เฟรดกล่าว

สำหรับชายหญิงรุ่นเดอะที่อายุได้และใจมา แต่ร่างกายไม่พร้อมสำหรับงานออกภาคสนาม
กลุ่มสิ่งแวดล้อมผู้สูงอายุของฟิลาเดลเฟียก็ยังยินดีต้อนรับ โดยเปิดโอกาสให้ทำงานส่วนอื่นแทน
เช่น งานในห้องแล็บ งานสำนักงานอย่างรับโทรศัพท์หรือตอบจดหมาย ซึ่งเฟรดยืนยันว่า
ไม่ว่าจะสนใจงานออฟฟิศหรืองานกลางแจ้ง ที่นี่มีงานรอให้ทุกคนเข้ามาร่วมลงมือเสมอ

เมื่อประมาณ 3-4 ปีที่แล้วทีมสายสืบสายน้ำของเฟรดและผองเพื่อนสร้างผลงานชิ้นโบแดง
ซึ่งทำให้พวกเขาเป็นที่รู้จักในวงกว้าง นั่นคือการตรวจพบการปนเปื้อนของน้ำเสียที่ไม่ผ่านการบำบัดในลำห้วยแห่งหนึ่ง
หลังจากสังเกตเห็นสัตว์น้ำตายเป็นเบือประกอบกับพืชน้ำลดจำนวนลง

เมื่อกระบวนสืบหาต้นตออย่างจริงจังเริ่มขึ้น กรมทรัพยากรน้ำแห่งฟิลาเดลเฟียก็หันมาให้ความสนใจ
ถึงขนาดติดตามใกล้ชิดและถ่ายทำออกมาเป็นสารคดีเรื่อง “Knee Deep”
เพื่อเผยแพร่วีรกรรมการดูแลสายน้ำของอาสาสมัครสูงวัย

“ผลที่ตามมาคือชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น กรมทรัพยากรน้ำก็เข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น” เฟรดเล่า

ความสำเร็จปรากฏยิ่งใหญ่ในตอนสุดท้าย…งานอาสาสมัครของพวกเขาทำให้รัฐบาลท้องถิ่นยอมรับผิดชอบค่าใช้จ่าย
ประมาณหนึ่งล้านดอลลาร์สำหรับการวางท่อน้ำเสียใหม่ทั้งระบบ ทดแทนของเก่าที่ชำรุดจนน้ำทิ้งรั่วซึมและสร้างปัญหาในแหล่งน้ำธรรมชาติ

3.
นอกจากไฮไลต์อย่างการทำหน้าที่เป็นสายสืบสายน้ำแล้ว
กลุ่มสิ่งแวดล้อมผู้สูงอายุกลุ่มนี้ยังมีอีกกิจกรรมล่าสุดที่น่าสนใจไม่แพ้กัน
นั่นคือโครงการสิ่งแวดล้อมศึกษาเกี่ยวกับการตรวจวัดคุณภาพสายน้ำ
ซึ่งเป็นการผสมผสานตำราการเรียนรู้ด้านนิเวศวิทยาเข้ากับการสำรวจภาคสนาม
โดยใช้ประสบการณ์ตรงของพวกเขาเป็นพื้นฐานสำคัญ และได้อดีตครูโรงเรียนมัธยมเป็นหัวเรี่ยวหัวแรง

ก่อนหน้านี้เฟรดและกลุ่มอาสาสมัครเคยทำกิจกรรมกับนักเรียนมาบ้างแล้ว
อาทิ ไปเยี่ยมเยียนเพื่อบอกเล่าเกี่ยวกับงานอาสาสมัครสิ่งแวดล้อม
หรือไม่ก็พาออกนอกสถานที่ให้ได้สัมผัสสิ่งที่เกิดขึ้นในงานภาคสนาม

สิ่งที่เด็กๆ เรียนรู้ถูกส่งต่อถึงพ่อแม่และสมาชิกในครอบครัวโดยอัตโนมัติ
จึงช่วยขยายความสนใจเรื่องการดูแลสิ่งแวดล้อมสู่สังคมได้กว้างขวางกว่าเคย
จากที่ไม่ตระหนักอะไรเลย ก็เริ่มเข้าใจว่าไม่ควรเททิ้งทุกสิ่งอย่างลงในท่อระบายน้ำ
เพราะมันเชื่อมโยงถึงระบบนิเวศของสายน้ำได้ในที่สุด

นี่จึงเป็นเหมือนเส้นทางการเรียนรู้ของคนสองรุ่น โดยมีสิ่งแวดล้อมเป็นจุดร่วมที่มาพร้อมกับความคาดหวังว่า
ทั้งสองเจนเนอเรชันนี้จะกระตือรือร้นเข้ามามีบทบาทในชุมชนมากขึ้น

…รุ่นเด็กจะได้รับแรงบันดาลใจจากต้นแบบรุ่นเดอะ ขณะเดียวกันรุ่นเดอะก็เป็นพี่เลี้ยงให้รุ่นเด็กได้เป็นอย่างดี

“คนส่วนใหญ่มองว่า หลังเกษียณอายุจะเป็นช่วงเวลาแห่งการพักผ่อนอยู่นิ่งๆ ที่บ้าน
แต่รู้มั้ย กิจกรรมของกลุ่มสิ่งแวดล้อมผู้สูงอายุพาความท้าทายใหม่ๆ ทั้งทางกายและจิตใจเข้ามาในชีวิตของผม
ซึ่งน่าจะรวมถึงผู้เกษียณอายุคนอื่นๆ ด้วย ฉะนั้นอย่าคิดว่าเกษียณอายุแล้วต้องบอกเลิกการมีส่วนร่วมในชุมชนโดยสิ้นเชิง
มันไม่ใช่อย่างนั้น แม้สถานภาพเปลี่ยนไปพวกเราก็ยังคงเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนเช่นเดิม” เฟรดเปิดเผยความรู้สึก

เขาเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า…การมีหัวใจสีเขียวไม่เกี่ยวกับตัวเลขอายุด้วยประการทั้งปวง

หมายเหตุ-บทความนี้เผยแพร่ครั้งแรกผ่านทางคอลัมน์คนหมุนโลกบนเว็บไซต์ของมูลนิธิโลกสีเขียว

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s