My Freezer…Since Dec 2006

ที่พักของบทความอายุสั้นและสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกวันของชีวิต

ตะเกียบ


[ที่มาภาพ alibaba.com]

ตะเกียบเป็นส่วนสำคัญในวัฒนธรรมการรับประทานอาหารของชาวจีนและชนชาติเอเชียมาช้านาน
หลักฐานเก่าแก่ที่สุดคือตะเกียบอายุกว่า ๓,๒๐๐ ปีซึ่งถูกขุดค้นพบที่สุสานในประเทศจีน
ทั้งยังมีหลักฐานบันทึกไว้ว่า จักรพรรดิองค์สุดท้ายในสมัยราชวงศ์ซาง
ใช้ตะเกียบที่ทำจากงาช้างตั้งแต่เมื่อประมาณ ๑,๑๐๐ ปีก่อนคริสตกาล
ซึ่งผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่า น่าจะมีการใช้งานตะเกียบไม้และตะเกียบไม้ไผ่ก่อนหน้านั้นอีกราวๆ ๑,๐๐๐ ปี

ตะเกียบที่ใช้งานกันในปัจจุบันมีหลายลักษณะ
ตะเกียบยาวสำหรับการประกอบอาหาร ตะเกียบสั้นเหมาะมือใช้เพื่อการรับประทานโดยเฉพาะ
ตะเกียบจีนส่วนใหญ่เป็นแท่งตรงใช้คีบอาหารทั่วๆ ไป
ขณะที่ตะเกียบญี่ปุ่นมักมีปลายเรียวเล็ก
ซึ่งออกแบบมาให้คีบอาหารชิ้นเล็กๆหรือคีบก้างออกจากเนื้อปลาได้โดยสะดวก

เมื่อประมาณ ๓ ปีที่แล้ว ปรากฏข้อมูลว่า ประเทศจีนผลิตตะเกียบไม้ปีละ ๔๕,๐๐๐ ล้านคู่
เทียบเท่ากับต้นไม้ที่เป็นวัตถุดิบต้นทางจำนวน ๒๕ ล้านต้น
โดยมากกว่าครึ่งของทั้งหมดถูกส่งออกไปขายในประเทศญี่ปุ่น
จนถึงปัจจุบันจีนก็ยังครองแชมป์ผู้ผลิตตะเกียบรายใหญ่ที่สุดของโลก ด้วยสถิติ ๖๓,๐๐๐ ล้านคู่ต่อปี

อัตราการบริโภคตะเกียบใช้แล้วทิ้งที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
ทำให้อายุการใช้งานของตะเกียบแต่ละคู่สั้นลง
เหลือเพียงช่วงเวลาสำหรับ ๑ อิ่มเท่านั้น
กลายเป็นความไม่คุ้มค่าของทรัพยากรและพลังงานที่ใช้ไปในทุกขั้นตอน
ก่อนมันจะเดินทางถึงมือและปากของผู้บริโภค

กระแสต่อต้านการใช้ตะเกียบไม้ครั้งเดียวทิ้งเกิดขึ้นในช่วงที่จีนกำลังจะปฏิบัติภารกิจเจ้าภาพกีฬาโอลิมปิค ปี ๒๕๕๑
และจีนก็รับมือด้วยการขึ้นภาษีตะเกียบไม้อีก ๕ เปอร์เซ็นต์
ทว่ามันก็ยังเป็นที่ต้องการของร้านอาหารจำนวนมาก เพราะทั้งสะดวกใช้ ไม่ต้องล้าง
แถมพ่วงภาพลักษณ์ที่ดูสะอาดปลอดภัยกว่าตะเกียบใช้ซ้ำ ซึ่งอาจไม่เป็นเช่นนั้นเสมอไป

ไม่ปรากฏยอดรวมของตะเกียบใช้แล้วทิ้งจากกิจกรรมการรับประทานของคนไทย
แต่ก็น่าจะมากโขและเพิ่มจำนวนขึ้นทุกวัน เมื่อกราฟความนิยมพุ่งขึ้นเรื่อยๆ
ทั้งนี้จากการสุ่มสอบถามร้านสุกี้ ร้านบะหมี่ และร้านปิ้งย่าง ประมาณ ๑๐ แห่ง
ทั้งหมดโยนตะเกียบอนามัยทิ้งหลังลูกค้าเสร็จสิ้นการใช้งาน


• ปฏิเสธตะเกียบซึ่งมักแถมมาพร้อมอาหารที่ซื้อใส่กล่องหรือโทรสั่งให้ส่งถึงบ้าน

• ไม่ว่าจะหมูกระทะ สุกี้ บะหมี่ ราเม็ง หรือเมนูอื่นใดที่ต้องใช้ตะเกียบเป็นอาวุธ
หากเป็นร้านที่เสิร์ฟอาหารพร้อมตะเกียบอนามัยในห่อกระดาษหรือซองพลาสติก
ลองเปลี่ยนมาใช้ช้อนส้อมบ้างก็ได้ แต่ถ้ารู้สึกขัดลิ้นหรือขาดอรรถรสในการคีบ
ขอแนะนำให้ “B.Y.O.C – Bring Your Own Chopsticks” หรือพกตะเกียบส่วนตัวไปด้วย
เดี๋ยวนี้เห็นวางขายกันหลากดีไซน์หลายลวดลาย บรรจุในถุงผ้าหรือกล่องพลาสติกขนาดกะทัดรัด
ราคาไม่แพง แค่ล้างทำความสะอาดก็ใช้ซ้ำได้อีกไม่รู้จบ

• สำหรับคนขี้ลืมหรือขี้เกียจพกตะเกียบไปร้านอาหาร
หลังจากอิ่มหนำควรเก็บตะเกียบอนามัย (ที่กลายเป็นของใช้ครั้งเดียวทิ้ง) ติดมือกลับมาด้วย
แล้วลองยืดอายุการใช้ประโยชน์มันด้วยสารพัดไอเดีย
เช่น ใช้ค้ำประคองต้นไม้วัยอ่อน ใช้แทนไม้ถักนิตติ้ง ใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับงานศิลปะประดิษฐ์ ฯลฯ

ตีพิมพ์ครั้งแรกใน “โลกสรรพสินค้า”
นิตยสารสารคดี ฉบับที่ 307 เดือนกันยายน 2553

Advertisements

การแสดงความเห็นถูกปิด