My Freezer…Since Dec 2006

ที่พักของบทความอายุสั้นและสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกวันของชีวิต

ตะเกียบ

ใส่ความเห็น


[ที่มาภาพ alibaba.com]

ตะเกียบเป็นส่วนสำคัญในวัฒนธรรมการรับประทานอาหารของชาวจีนและชนชาติเอเชียมาช้านาน
หลักฐานเก่าแก่ที่สุดคือตะเกียบอายุกว่า ๓,๒๐๐ ปีซึ่งถูกขุดค้นพบที่สุสานในประเทศจีน
ทั้งยังมีหลักฐานบันทึกไว้ว่า จักรพรรดิองค์สุดท้ายในสมัยราชวงศ์ซาง
ใช้ตะเกียบที่ทำจากงาช้างตั้งแต่เมื่อประมาณ ๑,๑๐๐ ปีก่อนคริสตกาล
ซึ่งผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่า น่าจะมีการใช้งานตะเกียบไม้และตะเกียบไม้ไผ่ก่อนหน้านั้นอีกราวๆ ๑,๐๐๐ ปี

ตะเกียบที่ใช้งานกันในปัจจุบันมีหลายลักษณะ
ตะเกียบยาวสำหรับการประกอบอาหาร ตะเกียบสั้นเหมาะมือใช้เพื่อการรับประทานโดยเฉพาะ
ตะเกียบจีนส่วนใหญ่เป็นแท่งตรงใช้คีบอาหารทั่วๆ ไป
ขณะที่ตะเกียบญี่ปุ่นมักมีปลายเรียวเล็ก
ซึ่งออกแบบมาให้คีบอาหารชิ้นเล็กๆหรือคีบก้างออกจากเนื้อปลาได้โดยสะดวก

เมื่อประมาณ ๓ ปีที่แล้ว ปรากฏข้อมูลว่า ประเทศจีนผลิตตะเกียบไม้ปีละ ๔๕,๐๐๐ ล้านคู่
เทียบเท่ากับต้นไม้ที่เป็นวัตถุดิบต้นทางจำนวน ๒๕ ล้านต้น
โดยมากกว่าครึ่งของทั้งหมดถูกส่งออกไปขายในประเทศญี่ปุ่น
จนถึงปัจจุบันจีนก็ยังครองแชมป์ผู้ผลิตตะเกียบรายใหญ่ที่สุดของโลก ด้วยสถิติ ๖๓,๐๐๐ ล้านคู่ต่อปี

อัตราการบริโภคตะเกียบใช้แล้วทิ้งที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
ทำให้อายุการใช้งานของตะเกียบแต่ละคู่สั้นลง
เหลือเพียงช่วงเวลาสำหรับ ๑ อิ่มเท่านั้น
กลายเป็นความไม่คุ้มค่าของทรัพยากรและพลังงานที่ใช้ไปในทุกขั้นตอน
ก่อนมันจะเดินทางถึงมือและปากของผู้บริโภค

กระแสต่อต้านการใช้ตะเกียบไม้ครั้งเดียวทิ้งเกิดขึ้นในช่วงที่จีนกำลังจะปฏิบัติภารกิจเจ้าภาพกีฬาโอลิมปิค ปี ๒๕๕๑
และจีนก็รับมือด้วยการขึ้นภาษีตะเกียบไม้อีก ๕ เปอร์เซ็นต์
ทว่ามันก็ยังเป็นที่ต้องการของร้านอาหารจำนวนมาก เพราะทั้งสะดวกใช้ ไม่ต้องล้าง
แถมพ่วงภาพลักษณ์ที่ดูสะอาดปลอดภัยกว่าตะเกียบใช้ซ้ำ ซึ่งอาจไม่เป็นเช่นนั้นเสมอไป

ไม่ปรากฏยอดรวมของตะเกียบใช้แล้วทิ้งจากกิจกรรมการรับประทานของคนไทย
แต่ก็น่าจะมากโขและเพิ่มจำนวนขึ้นทุกวัน เมื่อกราฟความนิยมพุ่งขึ้นเรื่อยๆ
ทั้งนี้จากการสุ่มสอบถามร้านสุกี้ ร้านบะหมี่ และร้านปิ้งย่าง ประมาณ ๑๐ แห่ง
ทั้งหมดโยนตะเกียบอนามัยทิ้งหลังลูกค้าเสร็จสิ้นการใช้งาน


• ปฏิเสธตะเกียบซึ่งมักแถมมาพร้อมอาหารที่ซื้อใส่กล่องหรือโทรสั่งให้ส่งถึงบ้าน

• ไม่ว่าจะหมูกระทะ สุกี้ บะหมี่ ราเม็ง หรือเมนูอื่นใดที่ต้องใช้ตะเกียบเป็นอาวุธ
หากเป็นร้านที่เสิร์ฟอาหารพร้อมตะเกียบอนามัยในห่อกระดาษหรือซองพลาสติก
ลองเปลี่ยนมาใช้ช้อนส้อมบ้างก็ได้ แต่ถ้ารู้สึกขัดลิ้นหรือขาดอรรถรสในการคีบ
ขอแนะนำให้ “B.Y.O.C – Bring Your Own Chopsticks” หรือพกตะเกียบส่วนตัวไปด้วย
เดี๋ยวนี้เห็นวางขายกันหลากดีไซน์หลายลวดลาย บรรจุในถุงผ้าหรือกล่องพลาสติกขนาดกะทัดรัด
ราคาไม่แพง แค่ล้างทำความสะอาดก็ใช้ซ้ำได้อีกไม่รู้จบ

• สำหรับคนขี้ลืมหรือขี้เกียจพกตะเกียบไปร้านอาหาร
หลังจากอิ่มหนำควรเก็บตะเกียบอนามัย (ที่กลายเป็นของใช้ครั้งเดียวทิ้ง) ติดมือกลับมาด้วย
แล้วลองยืดอายุการใช้ประโยชน์มันด้วยสารพัดไอเดีย
เช่น ใช้ค้ำประคองต้นไม้วัยอ่อน ใช้แทนไม้ถักนิตติ้ง ใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับงานศิลปะประดิษฐ์ ฯลฯ

ตีพิมพ์ครั้งแรกใน “โลกสรรพสินค้า”
นิตยสารสารคดี ฉบับที่ 307 เดือนกันยายน 2553

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s