My Freezer…Since Dec 2006

ที่พักของบทความอายุสั้นและสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกวันของชีวิต

วัยรุ่น ว้าวุ่น โลกร้อน

ใส่ความเห็น


[ที่มาภาพ breakingtheice.org.uk]

1.
จะว่าไป…ความว้าวุ่นก็คล้ายก้อนกรวดเล็กๆ ในรองเท้า
ถ้าปล่อยให้ไหลกลิ้งวิ่งเล่นอยู่อย่างนั้น มันมักรบกวนหัวใจไม่รู้จบ
หลายคนจึงเลือกลงมือกำจัดก้อนกรวดของตัวเอง (ไม่ว่าด้วยวิธีการใดก็ตาม)
มากกว่าจะยินยอมผูกมิตรกับความรำคาญ

รอส แฮร์ริสสัน (Ross Harrisson) หนุ่มวัยทีนชาวอังกฤษเป็นอีกคนที่ตัดสินใจเช่นนี้
เขาไม่มั่นใจนัก ก้อนกรวดชื่อ “โลกร้อน” เข้ามาอยู่ในรองเท้าตั้งแต่เมื่อไหร่
ที่แน่ๆ มันสร้างความปั่นป่วนและหงุดหงิดใจมากขึ้นเรื่อยๆ
กระทั่งเขยิบถึงขีดสุดในปี 2009

รอสรับรู้ชัดเจนถึงภาวะท่วมท้นไหลบ่าของข้อมูลโลกร้อนมากกว่าปีที่ผ่านๆ มา
เนื่องด้วยสื่อทุกแขนงพร้อมใจกันปลุกกระแสความสนใจก่อนถึงการประชุมประเทศภาคีสมาชิก
อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สมัยที่ 15 (หรือ COP 15)
ซึ่งจัดขึ้นช่วงปลายปีที่กรุงโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ก
และเขาเองก็เบื่อหน่ายเหลือเกินกับการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายโต้เถียงกันในเรื่องเดิมๆ ของคนกลุ่มเดิมๆ

ในฤดูร้อนของปีเดียวกันนั้น หนุ่มน้อยที่อายุยังไม่ครบ 18 ปีบริบูรณ์
พยายามจะสืบค้นคำตอบให้ตัวเองในสองประเด็นคือ
มนุษย์เป็นต้นเหตุของโลกร้อนหรือไม่ และเรื่องพรรค์นี้ “ช่างหัวมัน” ได้หรือเปล่า
จึงลุกขึ้นวางแผนสัมภาษณ์ผู้รู้ผู้เชี่ยวชาญ ผู้เกี่ยวข้อง
ผู้สัมผัสความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในช่วงชีวิต ไปจนถึงคนเดินถนนธรรมดาๆ
ควบคู่กับการติดตามข่าวสารจากสื่อต่างๆ แถมท้ายด้วยการควานหาแหล่งทุนสนับสนุน
โดยกำหนดหมุดหมายปลายทางเป็นหนังสั้นหนึ่งเรื่อง

แม้จะเป็นความโหดหินเมื่อเขาต้องชั่งน้ำหนักข้อมูลเพื่อตัดทอน
หรือคัดเลือกประเด็นที่จะจัดวางลงไปในเนื้อเรื่อง
แต่เมื่อผ่านไปเกือบ 18 เดือน ในที่สุดภารกิจคิดเองทำเองของรอส
ซึ่งหมายรวมถึงการเขียนบท กำกับ และควบคุมการผลิต
ก็งอกเงยจนสำเร็จเป็นภาพยนตร์สารคดีความยาว 40 นาที
ที่เสนอประเด็นฮอตเรื่องโลกร้อนด้วยมุมมองสดใหม่ของวัยรุ่น

…มันออกฉายครั้งแรกช่วงปลายปี 2010 ท่ามกลางเสียงตอบรับดีเยี่ยม

2.

Beyond the Brink Trailer from Ross Harrison on Vimeo.

แม้จะเป็นผลงานของมือสมัครเล่น แต่ “Beyond the Brink”
ซึ่งเดินเรื่องโดยผสมผสานคำสัมภาษณ์ของผู้คนเข้ากับเสียงบรรยายเล่าเรื่องของรอส
ก็อธิบายเรื่องโลกร้อนได้อย่างกระชับ เข้าใจง่าย และไม่น่าเบื่อ

รอสเปิดเรื่องด้วยการตั้งคำถามกับปู่ย่าของตัวเอง
เพราะเป็นคนใกล้ชิดที่สัมผัสความเปลี่ยนแปลงซึ่งเกิดขึ้นในช่วงชีวิต
อีกทั้งยังอธิบายความแตกต่างระหว่างวันวานกับวันนี้ด้วยถ้อยคำพูดคุยธรรมดาๆ มิใช่ภาษาวิชาการ
โดยเรื่องที่ผู้สูงอายุสองคนช่วยกันรื้อฟื้นขึ้นมาเล่า ได้แก่ อาหาร การเดินทาง และปริมาณหิมะ

เมื่อครั้งยังไม่มีตู้เย็น ผู้คนสมัยก่อนเก็บอาหารได้ไม่นาน
จึงนิยมแบ่งปันอาหารแก่เพื่อนบ้านในชุมชน เป็นการแบ่งปันซึ่งเกิดขึ้นบ่อยถี่กว่าสมัยนี้ไม่รู้กี่เท่า
พืชผักผลไม้ออกสู่ท้องตลาดตามฤดูกาล ไม่เหมือนวันนี้ที่องุ่น ส้ม กล้วย มีวางขายทั้งปีในซูเปอร์มาร์เก็ต

เมื่อครั้งรถยนต์ยังไม่แพร่หลายใช้งาน ผู้คนสมัยก่อนเดินหรือขี่จักรยานไปได้ทุกที่

เมื่อประมาณ 50 ปีที่แล้ว ฤดูหนาวของอังกฤษมาพร้อมกับกองหิมะหนาๆ บนพื้นถนน
และตกค้างอยู่นานเป็นสัปดาห์หรืออาจจะถึง 10 วัน แต่ปัจจุบันก็มิได้เป็นเช่นนั้นอีกแล้ว

ถัดจากข้อมูลการสังเกตและความรู้สึก
เขาค่อยๆ ดึงความรู้และผลการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ให้ขยับเข้าใกล้ผู้ชมทีละน้อย
เช่น ตัวเลขสถิติที่ยืนยันว่าอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกสูงขึ้น กลไกการเกิดภาวะเรือนกระจก และอื่นๆ
โดยสื่อสารผ่านแอนิเมชั่นสีสันกราฟฟิก
แล้วจึงเพิ่มความเข้มข้นด้วยคำพูดของผู้ใหญ่ที่คลุกคลีวงในเรื่องโลกร้อน

ไล่เรียงกันไปตั้งแต่…
เซอร์เดวิด แอทเทนเบอเรอห์ (Sir David Attenborough) นักธรรมชาติวิทยารุ่นเดอะ
แห่งเกาะอังกฤษ ผู้ถ่ายทอดเรื่องราวข่าวสารและความรู้ด้านธรรมชาติวิทยามานานกว่า 50 ปี
เดวิด ชุกแมน (David Shukman) ผู้สื่อข่าวสายวิทยาศาสตร์และสิ่งแวดล้อมจากสำนักข่าวบีบีซี
มาร์ก ไลนัส (Mark Lynas) นักเขียนและนักข่าวด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลก
ไดเตอร์ เฮล์ม (Dieter helm) ศาสตราจารย์ด้านนโยบายพลังงาน มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ฯลฯ

ทั้งหมดช่วยกันอธิบายสาเหตุ ความผิดพลาดของระบบเศรษฐกิจ
อุปสรรคของการแก้ปัญหาโดยเฉพาะเรื่องการเมืองและนโยบายพัฒนาประเทศ
พร้อมกับยกตัวอย่างผลกระทบที่เกิดขึ้นแล้วและคาดการณ์ถึงสิ่งที่รออยู่ข้างหน้า
รอสได้คำตอบชัดเจนอะไรเป็นอะไรและอย่างไร
ความลังเลใจถูกแทนที่ด้วยความรู้สึกอยากบอกต่อสู่สังคมวงกว้าง

เขาเปิดเว็บไซต์ beyondthebrink.org
ให้คนทั่วไปคลิกเข้ามาชมหนังสั้นที่ปลุกปั้นมากับมือ “Beyond the Brink” โดยสะดวก
และส่งดีวีดี “Beyond the Brink” จำนวนหลายร้อยแผ่น
ไปยังโรงเรียน วิทยาลัย และชุมชนต่างๆ ทั่วประเทศ
รอสพาหนังสั้นที่บรรจุข้อมูลเรื่องโลกร้อนเดินทางสู่สายตาผู้คนจำนวนนับไม่ถ้วน

อีกหนึ่งปีถัดมา
ผลงานหนังสั้นก็พาเขาขึ้นรับรางวัลประจำปี Midcounties Co-operative
ในฐานะสมาชิกรุ่นเยาว์ พร้อมกับมอบโอกาสในการเดินทางไกลครั้งแรกข้ามทวีปไปยังประเทศแอฟริกา
เพื่อร่วมทำงานกับชุมชนที่นั่นตามโครงการขององค์กรผู้มอบรางวัล
…เป็นโบนัสของผลลัพธ์ที่เจ้าตัวก็นึกไม่ถึงเช่นกัน


[ที่มาภาพ b.vimeocdn.com]
3.

“โลกร้อนเหมือนเป็นเรื่องไกลตัวและง่ายต่อการเพิกเฉย
แม้ข่าวสารจะปรากฏผ่านสื่ออย่างสม่ำเสมอ
แต่คนจำนวนมากก็ไม่ได้สนใจเรื่องนี้เท่าใดนัก
นี่คือสิ่งที่น่าเป็นห่วง” รอสกล่าว

ชายหนุ่มยอมรับว่าพยายามใช้พลังงานอย่างคุ้มค่ามาสักระยะแล้ว
แต่เมื่อลงมือสร้าง “Beyond the Brink” สำนึกสีเขียวยิ่งได้รับการตอกย้ำมากขึ้น
เขาเลือกใช้ระบบขนส่งมวลชนทุกครั้งที่มีโอกาส เพราะเชื่อว่านี่คือแอ็คชั่นสำคัญของภาคประชาชน
ที่จะแสดงให้รัฐบาลหันมาตระหนักถึงความต้องการก้อนใหญ่
และปรับปรุงระบบรถเมล์และรถไฟให้ดีขึ้นหรือราคาถูกลง
เขารียูสและรีไซเคิลเท่าที่ทำได้ แถมยังคิดเยอะทุกครั้งที่จะซื้อสินค้า
ไม่ใช่แค่ปฏิเสธข้าวของซึ่งขนส่งทางเครื่องบิน
แต่ยังพยายามควบคุมตัวเองไม่ให้ซื้อมากเกินไปเป็นอันดับแรก

“พวกเรามักดูถูกผลจากการกระทำในระดับบุคคล ซึ่งเป็นสิ่งที่เข้าใจได้
เพราะเขาอาจจะรู้สึกว่าตัวเองไม่มีพลังมากเท่ากับองค์กรธุรกิจขนาดใหญ่
คนส่วนใหญ่ก็เลยไม่คิดจะเปลี่ยนแปลงตัวเอง
ทั้งที่ความจริงเราทุกคนเป็นส่วนหนึ่งของระบบใหญ่ระบบเดียวกัน
เช่น ถ้าพวกเราช่วยกันสร้างอุปสงค์หรือรวมตัวเรียกร้องแหล่งพลังงานสะอาดกันมากๆ
ก็น่าจะสร้างแรงกดดันให้รัฐบาลได้บ้าง” รอสแสดงความเห็น

วันนี้รอสกำลังศึกษาต่อในมหาวิทยาแคมบริดจ์
เขามุ่งมั่นที่จะเดินหน้าผลิตสารคดีบนเส้นทางงานรณรงค์สิ่งแวดล้อมต่อไป
โดยมีเซอร์เดวิด แอทเทนเบอเรอห์ เป็นแรงบันดาลใจสำคัญ

หากเปรียบเทียบกับคนสีเขียวคนอื่นๆ รอสคงไม่ใช่ฮีโร่ผู้ยิ่งใหญ่ในการกอบกู้โลก
แต่สิ่งที่เขาลงมือก็มิใช่เรื่องเล็กๆ เลยนะ แถมยังทำออกมาได้ดีมากซะด้วย
…ช่างเป็นการรับมือความว้าวุ่นเรื่องโลกร้อนด้วยพลังสร้างสรรค์ของคนรุ่นใหม่โดยแท้

หมายเหตุ-บทความนี้เผยแพร่ครั้งแรกผ่านทางคอลัมน์คนหมุนโลกบนเว็บไซต์ของมูลนิธิโลกสีเขียว

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s