My Freezer…Since Dec 2006

ที่พักของบทความอายุสั้นและสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกวันของชีวิต

วิถีที่เด็ดเดี่ยวแม้โดดเดี่ยว

ใส่ความเห็น

ปรัชญานักรบของมูซาชินั้น ปรากฏชัดเจนในข้อเขียนสั้นๆ ชื่อ “วิถีที่เด็ดเดี่ยวแม้โดดเดี่ยว”
อันเป็นคำสั่งเสียที่มูซาชิมอบให้กับลูกศิษย์ของเขาในช่วงเจ็ดวันสุดท้าย
ก่อนที่เขาจะเสียชีวิตในวันที่ 12 เดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1645

ถ้าเราศึกษาปรัชญานักรบของมูซาชิในข้อเขียนชิ้นนี้ซึ่งมีทั้งหมด 21 ประการ
ซึ่งมูซาชิได้สรุปบทเรียนมาจากการใช้ชีวิตในฐานะที่เป็นนักรบ
ควบคู่ไปกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในระดับจุลภาค
เราจะเห็นได้ว่า ปรัชญานักรบแบบมูซาชิในระดับจุลภาคหรือระดับปัจเจกมีความจำเป็น
หากเราต้องการทำให้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงปรากฏเป็นจริงในระดับสังคมได้

“วิถีที่เด็ดเดี่ยวแม้โดดเดี่ยว” มีดังต่อไปนี้
(1) จงอย่าใช้ชีวิตที่ขัดกับวิถีแห่งคุณธรรมของชาวโลก
มูซาชิแนะให้คนเราใช้ชีวิตอยู่บนวิถีแห่งปัญญา
ตามแนวทางเซนที่เขาปฏิบัติในช่วงบั้นปลายของชีวิต
ที่มีความเป็นเสรีชน เป็นตัวของตัวเอง และไม่ฝืนความจริงแห่งธรรมชาติของมนุษย์

(2) ไม่แสวงหาความสุข ความสบาย ความสำราญใส่ตัว ราวกับเป็นเป้าหมายสูงสุดของชีวิต
มูซาชิฝักใฝ่ในวิถีแห่งการบำเพ็ญเพียรเพื่อบรรลุความเป็นเลิศในวิถีของตน
การจะกระทำเช่นนี้ได้ ผู้นั้นจะต้องไม่ติดหลงสิ่งภายนอก
แต่มุ่งขัดเกลาตัวตนภายในเป็นหลักแทน เพราะมูซาชิเห็นว่า
หากคนเราสามารถคลายความยึดติดจากอำนาจแห่งกิเลสตัญหาของตนได้
ใจของเขาผู้นั้นย่อมได้พบกับความว่างที่แท้หรือสุญตาแน่นอน

(3) ไม่ยึดติดในทุกๆ สิ่ง
มูซาชิแนะนำให้คนเราหัดปล่อยวางในทุกสิ่งทุกเรื่องที่ผ่านเข้ามาในชีวิต
ด้วยใจที่มีอุเบกขา

(4) คิดถึงเรื่องตัวเองให้น้อยหน่อย คิดถึงเรื่องของส่วนรวมให้มากขึ้น
มูซาชิแนะให้เราอย่ามองโลกโดยเอาตัวเองเป็นศูนย์กลาง
และอย่าไปให้ความสำคัญกับตัวเองมากไป
ราวกับว่าโลกนี้จะอยู่ไม่ได้ถ้าไม่มีตัวเรา

(5) ไม่มีใจโลภตลอดชั่วชีวิตนี้
มูซาชิเตือนเราว่า ความอยาก ความปรารถนา คือที่มาแห่งทุกข์
ไม่ว่าจะเป็นความอยากทางวัตถุหรือความอยากที่จะเหนือกว่าผู้อื่นก็ตาม

(6) อย่าเสียใจในภายหลังกับเรื่องที่เราได้ทำไปแล้ว
เพราะมันจะฉุดใจเราให้เบี่ยงเบนออกไปจาก ‘ปัจจุบันขณะ’

(7) ไม่อิจฉาริษยาผู้อื่น ไม่ว่ากรณีใด
เพราะความรู้สึกอิจฉาริษยาสะท้อนให้เห็นว่า
ใจของเรายังขาดควาสมบูรณ์พร้อม ซึ่งจริงๆ แล้วไม่ใช่

(8) ไม่เสียใจยามพลัดพรากจากกัน
ในปัญญาระดับสูงสุด การพลัดพรากแยกจากล้วนไม่ใช่ความจริง
เพราะทุกสิ่งคือหนึ่งเดียว

(9) ความโกรธ ความคับข้องใจ ล้วนไม่ดีต่อตนเเองและผู้อื่น
จงมีความคิดในเชิงบวกต่อทุกเหตุการณ์ ต่อทุกคน รวมทั้งตัวเราเอง

(10) อย่าให้ความรักแบบหนุ่มสาวมารบกวนจิตใจ
อย่าให้ความรักมาเป็นอุปสรรคต่อการบรรลุวิถี
นักรบที่ดีต้องเชี่ยวชาญในการแปรความรู้สึก ‘รักใคร่’
ให้กลายเป็นพลังในการรุดหน้าบนวิถี

(11) จะทำงานอะไรต้องหนักเอาเบาสู้ อย่ารักสบาย อย่าเลือกงาน
อย่าเป็นคนเหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ อย่าเป็นคนกลัวลำบาก กลัวงานหนัก

(12) ไม่คิดสร้างบ้านเรือนใหญ่โต
นักรบที่ดีต้องอยู่ได้ทุกที่ เอาท้องฟ้าเป็นหลังคา เอาภูเขาเป็นผนังห้อง
จะอยู่ที่สบายหรืออยู่ที่ลำบากล้วนไม่เป็นปัญหา

(13) ไม่แสวงหาอาหารที่เลิศรส
นักรบที่ดีต้องกินง่าย อยู่ง่าย ไม่เลือกกิน

(14) ไม่สะสมของเก่า
นักรบที่ดีจะต้องระวังไม่ให้ถูกสมบัติครอบงำ
เพราะผู้ที่มุ่งสะสมทรัพย์สมบัติ สุดท้ายก็มักจะกลายเป็นทาสของทรัพย์สมบัติ
แทนที่จะเป็นนายมัน

(15) ไม่ใช้ชีวิตอย่างมงาย
ตำนาน ความเชื่อหลายอย่างเป็นสิ่งที่ต้องแยกแยะ ใช้วิจารณญาน
การจะเชื่อในเรื่องใดควรมีประสบการณ์ตรง และไตร่ตรองในเรื่องนั้น
อย่างรอบคอบถี่ถ้วนเสียก่อน

(16) ไม่เสาะหาอาวุธเกินความจำเป็น
นักรบที่ดีไม่มุ่งสะสมอาวุธเกินความจำเป็น
หากได้เจออาวุธที่ดีเหมาะมือแค่เล่มเดียวก็พอแล้ว
หากหาไม่ได้ก้ควรทำอาวุธ (ดาบ)ของตนขึ้นมาเอง

(17) ไม่เสียดายชีวิต ถ้าจะต้องสละเพื่อ ‘อภิมรรค’
นักรบที่ดีต้องเทิดทูนมรรคาแห่งกลยุทธ์ของตนเองยิ่งกว่าชีวิตของตนเอง

(18) ไม่ฟุ้งเฟ้อฟุ่มเฟือยในเรื่องเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน
อย่าใส่ใจในคุณค่าของสิ่งนอกตัว ประกับตัว
มากกว่าคุณค่าที่อยู่ข้างในตัวเรา

(19) จงเคารพพระพุทธเจ้าและเทพเจ้าศักดิ์สิทธิ์ แต่อย่าไปคิดอ้อนวอนให้พวกท่านช่วย
ตนต้องเป็นที่พึ่งแห่งตน อย่าไปยึดติดกับครูบาอาจารย์ ศาสดา และสิ่งศักดิ์สิทธิ์
จนขาดศักยภาพและวิริยภาพในการพัฒนาตนเองอย่างเป็นอิสระ

(20) เสียชีพได้ แต่อย่าเสียศักดิ์ศรีแห่งความเป็นนักรบเป็นอันขาด
นักรบที่แท้ต้องยอมสละชีพเพื่อผดุงธรรม

(21) ในไม่เคยห่างจากมรรคาของนักรบ
จงมีใจจดจ่ออยู่กับวิถีแห่งกลยุทธ์ จนกระทั่งเป็นสมาธิอยู่ตลอดเวลา

คัดลอกมาจากบทความปรัชญานักรบกับวิถีแห่งกลยุทธ์เชิงบูรณาการ
ในหนังสือ ภูมิปัญญามูซาชิ – วิถีแห่งกลยุทธ์เชิงบูรณาการ
เขียนโดย สุวินัย ภรณวลัย ตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ กันยายน ๒๕๔๘

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s