My Freezer…Since Dec 2006

ที่พักของบทความอายุสั้นและสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกวันของชีวิต


1 ความเห็น

designed for the dump

แอนนี่ เลนนาร์ด (Annie Leonard) นักสิ่งแวดล้อมชื่อดังชาวอเมริกัน
เรียกยุทธศาสตร์ของผู้ผลิตสินค้าในยุคบริโภคนิยมว่า
designed for the dump หมายความถึงการออกแบบข้าวของต่างๆ
โดยเฉพาะอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ให้มีอายุการใช้งานสั้นลงและถูกทิ้งขว้างรวดเร็วขึ้น
ด้วยกลยุทธ์สำคัญ ๓ ประการ คือ ไม่เอื้ออำนวยต่อการอัปเกรด พังง่ายไม่ทนทาน และไม่คุ้มค่าที่จะส่งซ่อม
ทั้งหมดนี้ก็เพื่อกระตุ้นการซื้อสินค้าชิ้นใหม่โดยไม่คำนึงถึงผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม
จากกระบวนการผลิต ขนส่ง และกำจัดแต่อย่างใด

ตีพิมพ์ครั้งแรกใน “คำเปลี่ยนโลก”
นิตยสารสารคดี ฉบับที่ 313 เดือนมีนาคม 2554

Advertisements


เมื่อแอมะซอนแห้งเหือด…


[ภาพ : Ricardo Moraes/Reuters]
[ที่มาภาพ csmonitor.com]

แอมะซอนเคยผ่านวิกฤตความแห้งแล้งครั้งใหญ่มาแล้วเมื่อ ค.ศ. ๒๐๐๕
เหตุการณ์นั้นส่งผลกระทบต่อผืนป่ากินอาณาบริเวณ ๑.๙ ล้านตารางกิโลเมตร

แต่ยังมิทันที่ความอุดมสมบูรณ์จะฟื้นคืนเต็มร้อย
ภัยแล้งก็ย้อนกลับมาเล่นงานป่าฝนเขตร้อนผืนใหญ่ที่สุดในโลกอีกครั้งในปี ๒๐๑๐ ด้วยดีกรีหนักหนาสาหัสกว่าเดิม
ถึงขนาดที่ระดับน้ำในแม่น้ำริโอเนโกร (แม่น้ำ ๑ ใน ๒ สายต้นกำเนิดแม่น้ำแอมะซอน)
ลดลงต่ำสุดในรอบ ๑๐๘ ปี นับตั้งแต่เริ่มบันทึกข้อมูลครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. ๑๙๐๒

วิกฤตแล้งระลอกสองไม่เพียงสร้างความเดือดร้อนให้ผู้คนมากกว่า ๖๒,๐๐๐ ครอบครัว
ที่ต้องพึ่งพาสายน้ำในการอุปโภคบริโภค เป็นแหล่งอาหาร และเป็นเส้นทางสัญจร
แต่ยังคร่าชีวิตสัตว์น้ำจำนวนนับไม่ถ้วน ทำให้สัตว์น้อยใหญ่สูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัย
และสร้างความเสียหายต่อผืนป่าด้านตะวันตกเฉียงใต้ของแอมะซอน
คิดเป็นพื้นที่ราว ๓.๑ ล้านตารางกิโลเมตร
อ่านเพิ่มเติม


วอลรัสแปซิฟิก

วอลรัสแปซิฟิก (Pacific Walrus: Odobenus rosmarus divergens)


[ภาพ : Brendan Smith]
[ที่มา : aprn.org]

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่อาศัยรวมกันเป็นฝูงใหญ่ในดินแดนอาร์กติก
ลักษณะเด่นคือเขี้ยวคู่ยาวและลำตัวขนาดยักษ์ ซึ่งเมื่อโตเต็มที่อาจหนักราว ๑.๖-๑.๙ ตัน

ด้วยเหตุที่พวกมันไม่อาจว่ายน้ำระยะทางไกลๆ ได้ต่อเนื่อง
ความอยู่รอดของวอลรัสแปซิฟิกจึงขึ้นอยู่กับน้ำแข็งทะเลเช่นเดียวกับหมีขั้วโลก
กล่าวคือช่วงฤดูหนาวพวกมันจะพึ่งพาน้ำแข็งทะเลในทะเลแบริงเป็นที่หาคู่และสืบพันธุ์
ขณะที่ช่วงฤดูร้อนก็อาศัยน้ำแข็งทะเลแถบทะเลชุกชีเป็นแหล่งพักพิงยามต้องอพยพขึ้นเหนือ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงเวลาที่แม่วอลรัสแปซิฟิกดำน้ำงมหาอาหารยังก้นทะเล
ลูกวอลรัสแปซิฟิกช่วงอายุ ๒-๓ ปีที่ต้องตามติดแม่ก็จะนอนรอบนน้ำแข็งทะเลได้อย่างปลอดภัย
อ่านเพิ่มเติม


Nurdles


[ที่มาภาพ destination3.com]

คำเรียกเม็ดพลาสติกบริสุทธิ์ ซึ่งเป็นวัตถุดิบตั้งต้นของการผลิตพลาสติกทุกประเภท
ด้วยขนาดที่เล็กกว่า ๕ มิลลิเมตร มันจึงตกหล่นเล็ดลอดสู่สิ่งแวดล้อมระหว่างการขนส่งได้อย่างง่ายดาย
ก่อนจะถูกลมและน้ำพัดพาลงสู่ท้องทะเลเป็นจำนวนมหาศาลในแต่ละปี

รายงานขององค์การสหประชาชาติระบุว่า ทุก ๑ ตารางไมล์หรือประมาณ ๒.๖ ตารางกิโลเมตรของผืนมหาสมุทร
มีเม็ดพลาสติกบริสุทธิ์ลอยปะปนอยู่ราวๆ ๑๓,๐๐๐ เม็ด

คุณสมบัติเฉพาะตัวที่ดูดซับสารพิษได้ดียังทำให้มันสะสมพีซีบี (PCBs) หรือดีดีที (DDT)
และสารพิษอื่นๆ ที่ตกค้างในสิ่งแวดล้อมยาวนานไว้ในดีกรีเข้มข้น
ส่งผลกระทบต่อปลาและนกทะเลที่กินเม็ดพลาสติกบริสุทธิ์เข้าไป
เช่น รบกวนระบบการย่อย อุดตันทางเดินอาหาร หรือเป็นพิษต่อร่างกายจนทำให้เสียชีวิต

ขณะเดียวกันสารพิษที่ตกค้างในเนื้อเยื่อยังถูกส่งต่อตามลำดับห่วงโซ่อาหาร
จากสัตว์ทะเลขนาดเล็กถึงปลาตัวโตและถึงสัตว์ผู้ล่าที่อยู่ปลายสุด
ซึ่งแน่นอนว่า…ในจำนวนนั้นมีพวกเรารวมอยู่ด้วย

ตีพิมพ์ครั้งแรกใน “คำเปลี่ยนโลก”
นิตยสารสารคดี ฉบับที่ 312 เดือนกุมภาพันธ์ 2554


กวางแดง

กวางแดง (Red Deer: Cervus elaphus)


[ภาพ : Georg Baumann]
[ที่มา : forum.getdpi.com]

กวางสายพันธุ์ท้องถิ่นของสหราชอาณาจักร
พบมากในพื้นที่สูงทางฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ของสก๊อตแลนด์และอังกฤษ
เมื่อโตเต็มที่ตัวผู้อาจมีน้ำหนักเกือบ ๒๐๐ กิโลกรัม
ขณะที่ตัวเมียหนักราวๆ ๗๐-๑๒๐ กิโลกรัม

พฤติกรรมของมันที่ได้รับความสนใจอย่างมากก็คือลีลาการต่อสู้อันดุเดือดระหว่างตัวผู้ในช่วงฤดูผสมพันธุ์
เริ่มจากส่งเสียงคำราม เทียบความกำยำ ก่อนจะเข้าปะทะโดยใช้เขาเป็นอาวุธ
ซึ่งมักจบลงเมื่อผู้แพ้บาดเจ็บสาหัส หรือบางครั้งก็ถึงขั้นเสียชีวิต

โดยปกติฤดูผสมพันธุ์ของเจ้าเขางามจะอยู่ในช่วงปลายเดือนกันยายนถึงพฤศจิกายน
ทว่างานวิจัยชิ้นล่าสุดโดยทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเอดินบะระและมหาวิทยาลัยแคมบริดจ์ระบุว่า อ่านเพิ่มเติม


Permaculture

“เพอร์มาคัลเจอร์” เกิดจากการผสมรวมระหว่างคำ “Permanent” กับ “Agriculture”
คิดขึ้นโดย บิลล์ มอร์ริสัน (Bill Morrison) และ เดวิด โฮล์มเกรน (David Holmgren)
ชาวออสเตรเลีย ๒ คนที่มีความสนใจแรงกล้าร่วมกัน
ในเรื่องของความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และระบบนิเวศทางธรรมชาติ

กระทั่งนำไปสู่แนวคิดและวิถีเกษตรกรรมที่สอดคล้องกับธรรมชาติและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
ซึ่งจะให้ผลผลิตสูงและเป็นแนวทางการผลิตที่ยั่งยืนกว่ารูปแบบเกษตรกรรมที่พยายามเอาชนะธรรมชาติ
ด้วยการเข้าควบคุมให้เป็นไปตามที่ใจต้องการ

วิถีเกษตรกรรมแบบ “เพอร์มาคัลเจอร์” จะเน้นความสำคัญเรื่องการออกแบบจัดวางพื้นที่เพาะปลูก
พื้นที่เลี้ยงสัตว์ รวมถึงการก่อสร้างอาคารบ้านเรือนและโครงสร้างพื้นฐานอื่นๆ ให้สัมพันธ์กัน
และเกื้อกูลต่อสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ โดยทั้งหมดจะสอดคล้องกับระบบนิเวศ
และมีความเป็นไปได้ทางเศรษฐกิจ ภายใต้เงื่อนไขไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม ไม่ก่อมลพิษ
เน้นการพึ่งพาธรรมชาติและพึ่งพาแหล่งพลังงานภายในชุมชน

ด้วยเชื่อว่า…ทั้งหมดนี้จะนำไปสู่การดำรงชีวิตที่สมดุลและยั่งยืนได้ในที่สุด

ตีพิมพ์ครั้งแรกใน “คำเปลี่ยนโลก”
นิตยสารสารคดี ฉบับที่ 311 เดือนมกราคม 2554


1 ความเห็น

คอนโดผักของคนเมือง


[ที่มาภาพ windowfarms.org/]

ไม่ต้องมีดาดฟ้าหรือระเบียง ไม่ต้องการผืนดินอะไรมากมาย
แค่บานหน้าต่างกว้างที่มีแสงแดดส่อง
คนในเมืองใหญ่อย่างนิวยอร์กก็ได้ทำเลเหมาะๆ สำหรับสร้างคอนโดผักไฮโดรโพนิกส์แล้ว

มายา นายัก (Maya Nayak) นักปลูกมืออาชีพ เล็งเห็นช่องทางผลิตพืชอาหารนี้
และทดลองปลูกจริงในอพาร์ตเมนต์ชั้นล่างสุดของเธอ ปรากฏว่ามันเวิร์ก ปลูกสำเร็จ มีผักให้กิน
แถมแปลงผักไฮโดรโพนิกส์แนวตั้งที่แขวนริมหน้าต่างยังเพิ่มความสวยงามสีเขียวๆ
ให้กับทั้งผู้อาศัยภายในห้องและผู้คนที่เดินผ่านไปมานอกอาคาร

เธอจึงจับมือกับ บริตตา ไรเลย์ (Britta Riley) ศิลปินผู้สนใจสิ่งแวดล้อม
แล้วช่วยกันปั้น “The Windowfarms Project” ขึ้นในปี ค.ศ. ๒๐๐๙
เพื่อปลุกเร้าให้คนเมืองได้ตระหนักถึงศักยภาพการผลิตพืชอาหารของตนเองบ้าง
แทนที่จะต้องพึ่งพาเกษตรกรหรือภาคอุตสาหกรรมเกษตรอยู่ตลอดเวลา
อ่านเพิ่มเติม